'Eerste divisie verdient steun eredivisie'

GOUDA, 1 FEBR. Een uitnodiging van de projectgroep van managers om te komen praten over de oprichting van de Superliga, heeft Theo van Seggelen, voorzitter van de spelersvakbond VVCS en de Centrale Spelers Raad (CSR), met een simpel maar beleefd briefje beantwoord. De strekking: geen interesse.

“Het is geen koppigheid”, verduidelijkt Van Seggelen. “Als het gaat om het model van de Premier League is er bij ons genoeg kennis in huis om te weten dat het irrealistisch is te veronderstellen dan zoiets al per 1 juli kan worden gestart. Iedereen heeft het recht plannen te maken, maar wij voelen ons niet geroepen daaraan nu mee te werken. Zeker niet als er geen besluitvorming in de algemene vergadering aan vooraf is gegaan en als er geen afstemming heeft plaats gehad met de spelers. Wij wachten tot het plan kant en klaar op tafel ligt. Dan mogen ze het opsturen en zien we wel weer verder.”

De irritatie over de wijze waarop de eredivisieclubs hun plannen eenzijdig aan het ontwikkelen zijn is nog steeds groot op de VVCS-burelen in Gouda. “De manier waarop het faillissement van Sport7 wordt misbruikt om een Superliga in te voeren, verdient zeker geen schoonheidsprijs”, drukt Van Seggelen het nog tamelijk eufemistisch uit. “De wijze waarop woordvoerder Van Raaij (voorzitter PSV, red.) roept dat er een Superliga komt, is hetzelfde als VVD-leider Bolkestein in zijn eentje zou verkondigen dat er een wet komt in het kader van het asielbeleid. De plannen worden volstrekt verkeerd gepresenteerd. Je kunt niet iedereen tegen je in het harnas jagen als er een democratische besluitvorming moet plaats vinden.”

Van Seggelen is er nog niet van overtuigd dat de achttien clubs met hun pact handelen in het belang van het betaalde voetbal, zoals ze beweren. “Gezien de ontwikkelingen op gebied van commercie en media willen wij best kritisch kijken naar de huidige structuur, maar het belang van het totale profvoetbal moet voorop staan en niet die van acht clubs. En onder het betaalde voetbal verstaan wij 900 contractspelers, 160 trainers, een kleine duizend werknemers die direct in loondienst zijn van de clubs, 100 scheidsrechters en KNVB-personeel.”

De plannenmakers van de Superliga vinden dat de eerste divisie over 2,5 jaar - als het nieuwe tv-contract is verlopen - haar eigen broek moet kunnen ophouden. Dat staat haaks op de opvatting van Van Seggelen. “In Engeland is bij de oprichting van de Premier League wel degelijk rekening gehouden met andere betaalde afdelingen. Daar zie je in 4 divisies nog 94 clubs met meer dan 3.000 fullprofs. Als dat daar wel kan, dan is het voor ons absoluut onbespreekbaar wanneer hier de eerste divisie aan zijn lot wordt overgelaten. De eredivisie blijft in welke structuur dan ook verantwoordelijk voor de eerste divisie. Dit vind ik in de plannen van Van Raaij niet terug. En dat stemt ons somber.

“Er zal altijd een zekere mate van herverdeling van gelden moeten zijn. Ik geloof niet dat de eerste divisie op eigen benen kan staan. Een paar jaar geleden werd die afdeling met z'n periodetitels nog als voorbeeld gezien van een spannende competitie. Bovendien fungeert de eerste divisie als een beter opleidingsinstituut voor jonge spelers dan het tweede elftal en kunnen oudere voetballers er afbouwen. Er bestaat dus doorstroming in twee richtingen. We moeten lering trekken uit wat er misgaat in Engeland. Je mag de drempel om toe te treden tot de eredivisie niet te hoog maken. Dan ontneem je clubs alle initiatieven. Of er wordt juist geforceerd geïnvesteerd met het risico dat een club kapot gaat als het verkeerd uitpakt. Ik ben het er mee eens dat de eerste divisie ook zijn beperkingen moet kennen. De clubs zouden in die afdeling collectieve deals moeten afsluiten over bordreclame en sponsors, al gaat dat misschien ten koste van de plaatselijke slager.”

De man die in de voetsporen is getreden van VVCS-pionier Karel Jansen, zegt “bij wijze van spreken in tranen uit te barsten”, als de Superliga de intentie heeft te tornen aan het medezeggenschapsmodel van de spelers. “Dat zou triest zijn. Voor dit theater heb je acteurs nodig. In Engeland wordt dat onderkend en krijgen de spelers tien procent van de tv-inkomsten. Wij willen gezien blijven worden als een volwaardige partner. Als er een holdingsconstructie komt, is de Wet op de Ondernemingsraad van belang. Wij zullen eisen dat in de raad van bestuur een werknemerscommissaris wordt benoemd. Als de revolutie wordt gekozen in plaats van de democratie sluit ik acties niet uit. Ik roep het niet graag, maar staken is natuurlijk het laatste redmiddel. Dan zullen trainers en spelers de krachten moeten bundelen.”

Of het nu om de nieuwe structuurplannen gaat, de formatie van een nieuw sectiebestuur, óf de tv-rechten, de Centrale Spelers Raad zit als een spin in het web. De voetbalprofs kunnen een blokkade opwerpen tegen iedere ongewenste ontwikkeling. In de artikelen 22 tot en 28 van het reglement betaald voetbal zijn de rechten van de spelers muurvast verankerd. Als het gaat om een reglementswijziging voor de oprichting van de Superliga kan de CSR gebruik maken van instemmingsrecht, desnoods tot in de rechtszaal. Betreft het de formatie van een nieuw sectiebestuur dan hebben de spelers de mogelijkheid kandidaat-bestuursleden te wraken. Dat overkwam ooit mr. Jacques Hogewoning. De CSR moet via een procedure wel kunnen aantonen dat de betreffende kandidaat ondeskundig is of niet zal handelen in het belang van de voetballers.

Gezien het belang van de CSR heeft Van Seggelen ook zitting genomen in de formatiecommissie van Zwolle-voorzitter Gaston Sporre. In de achterliggende bijeenkomsten, die vandaag in Zeist een vervolg krijgen, stelde hij namens de voetballers enkele voorwaarden. 1. Het nieuwe bestuur moet de medezeggenschapsrechten accepteren van de spelers. 2. Het moet vasthouden aan het bestaande beleidsplan waarin zeker nog 2,5 jaar wordt uitgegaan van twee bespeelbare divisies. 3. Het bestuur mag niet worden opgezadeld met het probleem van de tv-rechten. Dat laatste komt vandaag weer als heet hangijzer aan de orde in Zeist.

Van Seggelen: “De praktijk zal uitwijzen dat er alleen een deal gesloten kan worden als de 36 clubs, de spelers, de trainers en de KNVB een herenakkoord bereiken. Ik heb het idee dat er nu nog steeds één club (Feyenoord, red.) een goed contract in de weg staat. Een ramp voor het voetbal. Na Sport7, die de geschiedenis in gaat als de blunder uit de geschiedenis, moet nu weer de normale marktwaarde worden betaald. Verdeel de handel over de zendgemachtigden en zoek de komende 2,5 jaar in een bodemprocedure uit bij wie de rechten nu werkelijk liggen.”

Van Seggelen vindt dat de post technische zaken in het nieuwe bestuur, dat het karakter kan krijgen van een zakenkabinet, moet worden ingevuld door de spelers en de trainers. De portefeuille commercie zou ook in bezit moeten komen van een niet club-gebonden bestuurder. Dan rest nog één neutrale zetel, die van de voorzitter. “Dat moet een man van enig gewicht worden, bijvoorbeeld een hoge functionaris uit het bedrijfsleven. Ik zou nu niemand weten. We moeten de tijd nemen om een kwalitatief goed bestuur te kiezen.”

Van Seggelen onderkent de noodzaak van een nieuw college. Er wachten genoeg problemen. Het zal misschien niet direct de competentie zijn van een nieuw bestuur, maar het betaalde voetbal wordt momenteel overspoeld door buitenlandse spelers. “Is het Nederlandse voetbal gediend met zestien buitenlanders bij Feyenoord”, vraagt Van Seggelen zich tenslotte af. “Het stagneert de doorstroming van de jeugd. En alleen door voetballers op te leiden en een kans te geven kunnen we concurreren met het buitenland. Het geduld is er niet meer bij de clubs. Veel spelers komen nu van buiten de EU. Met of zonder tewerkstellingsvergunning. De restwaarde (voor die spelers mag later wel een transfersom worden gevraagd, red.) kan daarbij een rol spelen. Sociale Zaken zou subjectieve criteria moeten aanleggen om misstanden te voorkomen. Dus niet alleen kijken naar een salaris van 2,5 ton per jaar, ook eisen dat een speler in een competitie van gelijkwaardig niveau heeft gespeeld en voor het nationaal team van het land van herkomst is uitgekomen.”