Bijbeltje tussen de beitels; Scholengemeenschap houdt vast aan het Woord van God

De leerlingen van het reformatorische Driestar College in Gouda wordt geleerd dat de aarde 6.000 jaar oud is en fossielen na de zondeval ontstonden. Maar ook de evolutieleer wordt zorgvuldig onderwezen.

'ALS JE OP de fiets komt en je bent hem vergeten, kun je een rok van de school krijgen', zegt Renate den Beste (17). Ze zit op het Driestar College in Gouda. Maar liever leent ze er een van een vriendin. W. de Kloe, plaatsvervangend sectordirecteur van de bovenbouw, glimlacht: “Jullie vinden zo'n Driestar-rok toch net een zak met een elastiek erin?”

Het Driestar College is een grote reformatorische scholengemeenschap, met 3.300 leerlingen. In Nederland zijn in totaal tien van deze reformatorische scholen. Alle meisjes dragen rokken. Want in Deuteronomium 22:5 staat dat God een afkeer heeft van vrouwen in mannenkleren. “We zijn er wel realistisch in”, zegt rector G. van der Hoek. “Sommige leerlingen komen van boerderijen en tuinderijen, waar vrouwen in broek werken. Dat is praktisch. Zo kan ik me ook best voorstellen dat ouders zeggen: op de fiets trek je een lange broek aan. We hebben een kleedruimte.”

De leerlingen denken er verschillend over. “We zetten toch ook geen hekje op het dak? Dat voorschrift staat ook in de bijbel, er vlak onder”, zegt de een. Een ander, zoals Dick Trouwborst (17), reageert verbaasd: “Hoezo verouderd? In de bijbel staat ook 'gij zult niet stelen', dat geldt toch ook nog?”Renate draagt thuis wel een broek, “maar op school geeft het een gevoel van saamhorigheid.” Dat ook de jongens zich aanpassen, valt minder op. Ze zijn kortgeknipt, verven hun haar niet en dragen geen ringetjes in hun oren. Sportkleding tijdens de gewone lessen, meer in het bijzonder een korte broek, is ongewenst.

Alleen al in deze uiterlijkheden weerspiegelt zich de grondslag van het Driestar College. “We houden vast aan het Woord van God: de Bijbel en de drie Formulieren van Enigheid, de belijdenisgeschriften van de Reformatie”, zegt Van der Hoek. Van heinde en ver, uit Nieuwerkerk aan den IJssel, Katwijk, Amstelveen en Benschop, komen de leerlingen elke dag met trein, bus of fiets.

In 1945 is de Driestar vanuit de SGP opgericht als kweekschool, toen nog in Krabbendijke op Zuid-Beveland. Mede als gevolg van de watersnoodramp verhuisde de school in 1954 naar Gouda. Met de komst van de Mammoetwet in 1968 werd het recht op eigen middelbaar onderwijs van de reformatorische zuil erkend. De kweekschool werd Hogeschool Driestar (nu 1.300 studenten), een pabo met mogelijkheden om Havo-eindexamen te doen. Stapsgewijs heeft de Havo zich uitgebreid tot een brede scholengemeenschap. In vijf ruime gebouwen, dicht bijeen gelegen, wordt onderwezen van IVBO tot en met gymnasium.

FORNUIZEN

De voorzieningen van het Driestar College zijn indrukwekkend. Bij de sector 'bouw' van het VBO staan leerlingen vrolijk manshoge muren te metselen. Elders flitsen talloze computerschermen of worden meubels getimmerd. Tussen de beitels ligt een bijbeltje. In de techniek-lokalen zijn wielen, pompen en extra gootstenen aan de muur bevestigd, bij verzorging zijn ruime aanrechten en fornuizen beschikbaar. Jongens en meisjes leren sleutelen en koken.

“Het Driestar College is interkerkelijk”, zegt Van der Hoek. “In de gezinnen van onze leerlingen wordt, voor zover ik dat kan inschatten, SGP, RPF, GPV of behoudend CDA gestemd.” Diverse kerkgenootschappen van de Reformatie zijn in het bestuur vertegenwoordigd: de gereformeerde gemeenten, de christelijke gereformeerde kerken, de oud gereformeerde gemeenten en de gereformeerde bond uit de Nederlands Hervormde kerk. Van deze richtingen komen ook de leerlingen. “We praten daar onderling niet over”, zegt Corinda de Jong (17). “We vragen wel eens: van welke kerk ben jij, meer niet.” Dick (17): “In de onderbouw werd ik wel eens gepest. 'Vuile refo' riepen ze, omdat wij geen televisie hebben.” Rector Van der Hoek benadrukt dat de schoolcultuur 'open' is. “Wij willen middenin de maatschappij staan. Als we ze te beschermd opvoeden, loop je kans dat ze straks onderuit gaan.”

Eindexamenleerlingen lopen een dag tot een week mee in bedrijven, of gaan op bezoek bij iemand met een beroep dat hun trekt. “De een gaat naar een aannemer, de ander naar een arts. En die zijn echt niet allemaal van onze kerken, alsjeblieft niet. Probeer als jong meisje in een gewoon verzorgingstehuis maar om te gaan met vragen rond euthanasie.”

Van der Hoek: “We hebben bijna geen allochtonen onder onze leerlingen. Niet omdat we ze weigeren, maar ze horen niet bij de kerken die we vertegenwoordigen. Sommige kinderen van asielzoekers uit Georgië, die hier op school zitten, zijn wel protestants.” De school staat als bekend als 'degelijk'. “De achterban heeft als moraal dat luieren niet mag, noem het de calvinistische insteek”, aldus Van der Hoek. Leerlingen van andere kerkgenootschappen krijgen na een gesprek eventueel toegang tot het Driestar. Ze moeten zich conform de grondslag gedragen, ook al onderschrijven ze die niet helemaal. Als er dan toch problemen ontstaan, zoals in het geval van een evangelische leerling die een 'gospel drive-in' runde en daar flyers van uitdeelde, wordt met de ouders en de leerling gepraat. Op school zijn dansen en 'wereldse' muziek onaanvaardbaar. Genoemde leerling zit inmiddels in 6 VWO en reageert laconiek: “Zolang ik hier op school zit, pas ik me aan. Volgend jaar zal ik er anders uitzien. Nu verf ik mijn haar alleen in de vakantie.” Zijn vriend draagt, eveneens zonder morren, alleen in zijn vrije tijd een oorbel.

BAL DES GEHAKTS

Het is opvallend hoe gering de neiging van de leerlingen lijkt om te tornen aan de schoolregels. Al joelen, duwen, roken en verlieven ze als alle middelbare scholieren, ze zijn beleefd en accepteren gezag. Toch is de omgang tussen leraren en leerlingen niet stijf, er worden onderling grapjes gemaakt. De schoolkrant staat vol uitspraken van leraren: 'Gij bal des gehakts' en 'wijn bestaat voor 85 procent uit water en jouw mond voor 100 procent uit kauwgom'. Ook als de leerlingen vrij rondhangen bij een loempiastalletje op het Goudse station, bepleiten ze vurig de regels van hun geloof. Ze lijken de twijfel voorbij, rond hun zestiende. Drugs zijn slecht, seks voor het huwelijk is zondig, schoolfeesten en uitgaan zijn nergens voor nodig, maar tafeltennissen in de aula, klassenmiddagen, schoolreizen naar België en Engeland en de jeugdvereniging van de kerk: leuk.

De aarde is 6.000 jaar oud, mens en dinosaurus leefden gelijktijdig. Fossielen ontstonden tijdens de rampen na de zondeval. “Denk je echt dat alles met een grote klap begon?” roept een leerling uit een VWO-eindexamenklas. “Dat cellen zich zomaar gingen splitsen? Nou, dat is dus ook een geloof vol aannames, met weinig bewijzen.”

“De leerlingen krijgen de evolutietheorie goed onderwezen”, zegt Van der Hoek. “We willen ze wapenen. Ze leren in te zien dat het zijn plaats heeft binnen de wetenschappelijke theorievorming.” In de basisvorming-boeken van de stichting voor gereformeerd onderwijs, voor godsdienst (twee uur per week, op een onvoldoende volgt een taak), geschiedenis en biologie wordt Darwin, naast het creationisme, uitvoerig behandeld.

De toon in de boeken voor de VBO/Mavo-klas is het meest stellig: 'Nee, schepselen ontstonden niet door evolutie. De mens is niet een hoogontwikkeld dier. De mens is beelddrager van God.' De vraag in de kantlijn luidt: 'Leg uit waarom Charles Darwin beweerde het koud te krijgen bij het zien van het oog in een pauwenveer.' Erik van Putten (16): “Bij andere vakken merk je minder van de grondslag van de school. Maar als bij economie materialisme aan de orde komt, leren we wel dat dat strijdig is met het rentmeesterschap.” De mens heeft de aarde 'in bruikleen' van God en moet daarom zorgzaam zijn.

Tijdens de weekopening op de maandagochtend wordt goed opgelet. Jongens en meisjes zitten door elkaar te zwijgen en beginnen pas te roezemoezen nadat er 'Amen' is gezegd. Na het zingen van een psalm en het lezen van een stuk uit de bijbel houdt de docent een toespraak van vijf minuten. Bij 'duisternis in het hart', zo betoogt plaatsvervangend sectordirecteur De Kloe voor het VWO, gaat het niet in de eerste plaats om schoolprestaties of ruzie in je vriendenkring. “Het gaat om geen raad weten met levensvragen. We zien het licht alleen in de Wonderdoener Jezus. Hem niet te willen accepteren is leven in hoogmoed.” De wonderen van God moeten niet alleen zintuigelijk ervaren worden: “Want als het daarbij blijft, jongens, is het wonder niet meer dan een stukje sensatie.” In het gebed vraagt de docent God om steun voor zieken en voor het maken van schoolonderzoeken.

In de weekopening met hetzelfde onderwerp voor de Havo legt zijn collega Krijgsman, een man met sprekende ogen en een imponerende stem, andere accenten. De “zich autonoom noemende mens” stoort zich niet aan de wetten van God, waarschuwt hij, dat blijkt uit abortus of uit de winkels die open zijn op zondag. Maar iedereen wordt schuldig geboren: “Jongelui, wij zijn zondaars, mensen die van God afwijken. Alleen Gods genade kan ons redden.”

In de schoolbibliotheek ontbreken sommige boeken. “We selecteren op seksscènes en op veelvuldig en opzettelijk vloeken. Daarom is een boek als De Aanslag van Mulisch verwijderd”, zegt De Kloe. Corinda de Jong (17), 5-Havo: “Ik word niet nieuwsgierig, leraren schaffen een boek heus niet zomaar af. Ze zijn daar heel open over. Een keer heb ik Jan Wolkers geprobeerd. Hij spot met de kerk, met het Avondmaal, zo grof. Ik ben snel gestopt.” Haar klasgenoot Dick Trouwborst merkt nuchter op: “Je kunt het toch wel lezen, als je wilt. Ik ben ook lid van de openbare bibliotheek. Soms lees ik een Vietnam-thriller, daar zit wel seks in.” Maar hij is het volkomen eens met Renate, die opmerkt dat het 'iets in jezelf' verpest. “Je wilt toch rein het huwelijk in, waarom zou je dat dan lezen? Mijn ouders zijn mijn voorbeeld, die wilden dat ook niet voor ze trouwden.”