Abortus/euthanasie

Het steeds maar weer in één adem noemen van abortus en euthanasie versluiert waar het om gaat. Volgens B.J. van der Vlies (27 januari) wordt van de Nederlandse mede-wetgevers geëist, de uitdrukking in 'de Nederlandse Geloofsbelijdenis', dat de overheid tot taak heeft “de ongebondenheid der mensen te bedwingen”, tot richtsnoer te nemen.

Maar door wie wordt dat geëist? Niet door de Nederlandse Grondwet. Ik heb steeds gedacht dat deze vrijheid van godsdienst waarborgt. Dit houdt tevens de vrijheid in er geen godsdienst op na te houden.

Nu wil het geval dat velen zonder godsdienst van mening zijn dat de mens uiteindelijk ten aanzien van het eigen leven soeverein is, en dus in principe het recht heeft aan dat eigen leven een einde te (laten) maken. Vanzelfsprekend gaat dit alleen op voor het eigen leven en in die gevallen waarin iemand welbewust en in vrijheid zijn wil heeft kenbaar gemaakt. Juist in die gevallen ervaren veel niet-christenen de christelijke goede bedoelingen als bemoeizucht; zij van hun kant pogen zelden christenen te overtuigen van het menselijke zelfbeschikkingsrecht in deze. De opvatting dat aan de mens op bepaalde punten geen zelfbeschikking toekomt, kan en mag daarom niet worden verdedigd en verbreid middels wetgeving.

Beide opvattingen - wel of geen zelfbeschikking - en de consequenties daarvan, kunnen trouwens tegelijkertijd in de maatschappij aanwezig zijn. Men hoeft elkaar slechts in zekere mate met rust te laten. Dit ideaal is niet zo uniek en bijzonder als het lijkt: in het Osmaanse rijk werkte eeuwen lang het millet-systeem, dat wil zeggen dat moslims, christenen en joden binnen hun eigen geloofsgemeenschap hun eigen regelgeving hadden, met enig succes.

Bovenstaande redenering kan niet worden toegepast als het gaat om abortus-provocatus, waarin het immers niet gaat om het eigen, maar om het leven van een ander. Dat dit leven zich bevindt in andervrouws lichaam is een omstandigheid om rekening mee te houden, maar deze omstandigheid doet niets af aan de beschermwaardigheid van dat andere leven. Hier is bemoeizucht dus wèl op zijn plaats. Beide onderwerpen, abortus en euthanasie, behoren daarom volstrekt separaat te worden bediscussieerd.