Kans op vreedzaam eind van gijzeling Peru groeit

LIMA, 30 DEC. De Túpac-Amaru-rebellen in de Peruaanse hoofdstad Lima hebben zaterdag twintig van de resterende 103 gijzelaars vrijgelaten uit de al bijna twee weken geleden bezette ambtswoning van de Japanse ambassadeur in Lima. Tegelijkertijd lijkt de kans op een vreedzame afloop van het drama toe te nemen en vermindert de kloof tussen de Peruaanse regering van president Fujimori en de rebellen van de MRTA, de Revolutionaire Beweging Túpac Amaru.

Zo was de vrijlating van de twintig het resultaat van de eerste rechtstreekse ontmoeting tussen beide partijen, de Peruaanse minister van Onderwijs Domingo Palermo en guerrillaleider Nestor Cerpa Cartolini. Tot nu toe weigerde de regering dit en werd er alleen via Rode Kruis-afgevaardigde Michael Minnig overlegd. Verder leggen de rebellen nu niet meer het accent op de vrijlating van hun ruim vierhonderd over heel Peru verspreid gevangen zittende kameraden, als wel op de verbetering van hun behandeling in de gevangenissen, zo blijkt uit een MRTA-communiqué dat een van de gijzelaars zaterdag als onderdeel van het vrijlatingsakkoord moest voorlezen voor de internationale pers.

Gisteren bleef het de hele dag merkwaardig rustig rond de residentie en het enige opvallende was dat de bezetters plakkaten voor de ramen hingen met bedaarde teksten als 'Zij die voor gerechtigheid strijden verdienen meer respect' of 'Vrede in ruil voor sociale gerechtigheid'.

Nadat de MRTA de afgelopen week slechts drie keer één gijzelaar had vrijgelaten - de Uruguayaanse ambassadeur in ruil voor de omstreden vrijlating van twee MRTA-aanhangers in Uruguay, een zieke Japanse diplomaat, en de ambassadeur van Guatemala omdat zijn land zojuist na 37 jaar de vrede heeft getekend met zijn eigen guerrillero's - lieten de kidnappers weten dat er verder geen vrijlatingen waren te verwachten. Eerst diende de Peruaanse regering op hun eisen in te gaan met als voornaamste de vrijlating van de gevangen MRTA-kameraden.

De impasse leek daarmee totaal. Tot de Peruaanse minister van Onderwijs en officiële bemiddelaar Palermo zaterdagmiddag samen met aartsbisschop Cipriani van Ayacucho bij de residentie opdook en onder geleide van een Rode Kruis-functionaris naar binnen ging. Na ruim drie-en-een-half uur kwamen zij weer naar buiten direct gevolgd door drie gijzelaars die naar de wachtende journalisten liepen waarna een hunner, voorzitter Pendaris van het Peruaanse exportverbond 'MRTA-communiqué nummer drie' voorlas. Daarin werd met zoveel woorden gemeld dat de MRTA-mensen niet zulke slechteriken zijn als algemeen wordt voorgesteld, dat zij zeker niet zijn te vergelijken met de veel gewelddadiger beweging Sendero Luminoso (Lichtend Pad), dat ook de Peruaanse regering zich schuldig maakt aan terreur, dat de dialoog moet voortgaan, dat de gevangen zittende MRTA-leden menswaardiger moeten worden behandeld en dat tot slot, als blijk van goede wil van de MRTA twintig gijzelaars worden vrijgelaten.

Tot de vrijgelaten gijzelaars behoren ambassadeurs van Maleisië en de Dominicaanse Republiek, landen die eind vorige week speciale afgevaardigden naar Lima hadden gestuurd, en verder Peruaanse en Japanse zakenlieden en lagere diplomaten. Gevangen bleven onder meer de Japanse ambassadeur, zijn collega van Bolivia, welk land daags tevoren nog had gezegd zeker geen MRTA-gevangen te zullen vrijlaten, de Peruaanse minister van Buitenlandse Zaken en andere hoge burgelijke en militaire Peruaanse autoriteiten.

Dat de Peruaanse regering nu direct met de MRTA-rebellen praat wordt hier als positief gezien en hetzelfde geldt voor de eis voor een verbeterde behandeling van hun circa 440 gedetineerde kameraden. Daarmee is het volgens mensenrechtenorganisaties en familieleden bar gesteld.

Nu de Peruaanse regering in de hoofdstad Lima en de aangrenzende havenstad Callao voor zestig dagen de noodtoestand heeft afgekondigd, zijn de veiligheidsmaatregelen in de omgeving van de bezette Japanse residentie scherp opgevoerd en worden ook andere strategische punten, zoals de omgeving van het nationaal paleis, extra bewaakt. Deze voorzorgsmaatregelen worden niet alleen ingegeven door vrees voor een nieuwe MRTA-actie in de omgeving van de Japanse residentie, maar ook omdat leden van Sendero Luminoso mogelijk met acties willen aantonen dat zij zeker niet voor het kleinere MRTA onderdoen.