Van der Naalt houdt gekte binnen perken

Voorstelling: Wallebakken, door Reinder van der Naalt. Gezien: 13/12 in het Concertgebouw, Haarlem. Tournee t/m 14/5.

Hij noemt zichzelf cabaretier, maar Reinder van der Naalt is veeleer een komiek. Hij beschikt over een vis comica dat vooral effectief is als hij onnozelheid of boerenslimheid speelt, hij heeft veel onverwachte zinswendingen op zak (“ik heb geen drankprobleem, ik vind het héérlijk”), hij brengt weliswaar actuele onderwerpen te berde, maar maakt daar geen standpuntbepalende grappen over, en hij deinst bovendien niet terug voor het lach-effect van een doedelzaknummer in een Schotse kilt. Mij doet hij dus eerder aan John Lanting denken dan aan Freek de Jonge, hoewel hij ook van de laatste wel iets geleerd heeft - al was het maar de motoriek waarmee een kwinkslag kracht wordt bijgezet.

In zijn twee vorige voorstellingen schiep Van der Naalt een absurde context, die ook de terzijdes iets surrealistisch verleende. Nu blijft hij dichter bij huis, waardoor de gekte binnen de perken blijft: het bindende element betreft de vraag of hij, in navolging van Rob de Nijs, Tineke de Nooy, Gert & Hermien Timmerman, generaal Couzy en vele andere prominenten, zijn biografie zal schrijven.

Naar mijn smaak had hij daarbij, gezien zijn (nu nog) bescheiden positie in de vermaakssector, de rol van underdog beter kunnen uitbuiten. Belangrijker is echter, dat dit thema hem weer in staat stelt tot zotte conférences en grappige typeringen: een verhaal over de Groningse volksaard, een hilarische pleitrede in toga, een mallotig betoog over de zin van scheldwoorden in de Van Dale, een treffende troonrede en een fraaie demonstratie van het afsluiten van vuilniszakken.

Het is een onschuldig soort amusement, dat Reinder van der Naalt te bieden heeft. Vroeger zou zo iemand revue-komiek zijn, nu noemt hij zich cabaretier. Maar zijn talent is in elk geval onmiskenbaar, zijn timing is meestal raak en zijn fantasie lijkt voorlopig onuitputtelijk. En de vraag in welk genre hij thuis hoort, doet er dan niet zo veel meer toe.