Kliktelefoon bij Italiaanse fiscus

ROME, 18 DEC. In Itali is sinds gisteren een nieuw noodnummer actief: dat voor de aangifte van belastingontduikers. De telefoons stonden op de eerste dag roodgloeiend. Het gratis nummer hoort in het rijtje politie, carabinieri, brandweer en ambulance. Duizenden mensen hebben gisteren 117 gedraaid. De tandarts schrijft geen rekening. Geldwoekeraars proberen een kleine ondernemer af te persen.

Vijf jaar eerder is iets soortgelijks geprobeerd. Het meest zichtbare resultaat waren toen de verhitte discussies over het stimuleren van een verklikkerscultuur. Maar indertijd was er geen speciaal en gratis telefoonnummer. “Het fiscale geweten van de Italianen is veranderd en niemand had dat in de gaten,” zei kolonel Antonino Iraso, verantwoordelijk voor het 117-nummer in de provincie Rome. In de hoofdstad reden gisteren acht patrouillewagens rond van de fiscale recherche die meteen konden reageren om de klachten te controleren.

De belastingdienst heeft laten weten dat anonieme telefoontjes in beginsel niet worden geaccepteerd. “Wij willen niet dat 117 verandert in een middel om wraak te nemen,” zei een woordvoerder van de inspectie. “Maar als de aanklacht wordt gesteund door concrete elementen, kunnen we niets uitsluiten.” Italië worstelt al jaren met een kolossale belastingontduiking. Volgens het IMF blijft vijftien procent van het bruto nationaal produkt in Italië uit zicht van de fiscus.

De winkeliersverenigingen hebben geïrriteerd gereageerd. Sommigen van hun leden vergeten wel eens een bonnetje te geven. Maar volgens de winkeliers zal de nieuwe kliklijn alleen maar dienen om de kleine ontduikers aan te geven en wat illegale ambulante verkopers van de straat te halen. Ontduiking op grote schaal gebeurt volgens hen meestal op zo'n geraffineerde manier dat buitenstaanders dat niet meteen zien.

Hun voorspelling dat het nieuwe nummer vooral zou worden gebruikt voor wraakacties door bedrogen minnaars, verstoten tantes en onterfde kinderen, is in ieder geval op de eerste dag niet uitgekomen. Uit de telefoontjes spreekt vooral irritatie bij het publiek over het geritsel van winkeliers, zelfstandigen en bedrijfjes. Maar de kliklijn is ook al gebruikt als een politiek wapen: een parlementariër van Forza Italia, de partij van mediamagnaat Silvio Berlusconi, heeft 117 gebeld om te klagen over vermeende belastingfraude van president Scalfaro en premier Prodi.