Nieuw Zeeland krijgt een centrum-rechtse coalitie

WELLINGTON, 12 DEC. Nieuw Zeeland krijgt een centrum-rechtse coalitieregering. Bijna twee maanden na de eerste verkiezingen die in Nieuw Zeeland werden gehouden volgens een systeem van evenredige vertegenwoordiging, besloot de nationalistische centrumpartij New Zealand First deze week in zee te gaan met de conservatieve Nationale Partij.

Deze had de afgelopen zes jaar alleen de macht in handen. De leider van de Nationale Partij, Jim Bolger, blijft minister-president.

De coalitie heeft 61 van de 120 zetels in het parlement en kan ook steun verwachten van twee kleine rechtse partijen, samen goed voor negen zetels. New Zealand First voerde de afgelopen maanden tegelijkertijd onderhandelingen met Labour en de Nationale Partij en kon gisteren kiezen uit regeringsovereenkomsten met beide partijen.

Acht van de zeventien parlementsleden van New Zealand First zijn Maori. De vertegenwoordigers van de autochtone bewoners van Nieuw Zeeland kregen met de verkiezingsuitslag van oktober voor het eerst in de geschiedenis beslissende politieke macht, omdat met het nieuwe kiessysteem geen enkele partij de meerderheid behaalde. De nieuwe partij, geleid door de populistische half-Maori Winston Peters, is fel tegenstander van immigratie uit Azië en buitenlands eigendom van strategische bedrijfstakken. Peters wordt vice-premier en minister van financiën.

De Maori-parlementsleden van New Zealand First leken in eerste instantie een voorkeur te hebben voor een coalitie met Labour, omdat die partij in het verleden zich altijd nadrukkelijk sterk maakte voor de belangen van de inheemse bewoners, die 12 procent van de bevolking uitmaken. Leider Winston Peters veroordeelde tijdens de verkiezingscampagne herhaaldelijk premier Jim Bolger, “een politieke Quisling, ongeschikt voor het ambt van minister-president”. Volgens Peters stond het sociale programma van Labour dichterbij dat van New Zealand First dan dat van de Nationale Partij.

Labourleider Helen Clark, die de eerste vrouwelijke regeringsleider van Nieuw Zeeland leek te worden, was bitter teleurgesteld over de beslissing van New Zealand First. “We hebben echter nooit de politieke macht voor elke prijs gezocht en dat onderscheidt ons van de Nationale Partij”, aldus Clark.

New Zealand First heeft inderdaad een aantal belangrijke concessies van de Nationale Partij weten af te dwingen. Het vereffenen van talrijke Maori-grieven over in het verleden geconfisqueerd grondbezit zal niet langer onderhavig zijn aan een maximumbedrag, zoals de regering van de Nationale Partij vorig jaar had voorgesteld.

Het marktgerichte economische beleid van Nieuw Zeeland, dat sinds 1984 door regeringen van zowel Labour als de Nationale Partij werd gevoerd, zal van een rechtse angel worden ontdaan. De nieuwe coalitieregering zal meer geld uitgeven aan onderwijs, politie en gezondheidszorg. De eigen bijdragen naar draagkracht in de publieke gezondheidszorg, die de regering van de Nationale Partij in de afgelopen jaren invoerde, zullen worden afgeschaft. De door de Nationale Partij in het vooruitzicht gestelde verlaging van de inkomstenbelasting wordt uitgesteld.