Radio Kootwijk vreest straling van zendmasten

Koninklijke PTT Nederland (KPN) wil in het zenderpark van Kootwijk Radio vier nieuwe zendmasten plaatsen. Bewoners van de belendende buurtschap zijn bang voor meer straling.

RADIO KOOTWIJK, 4 DEC. Het bos is aardedonker, de weg slingert zich langs de bomen. Aan het einde van het asfalt doemt een verkeersdrempel op: Radio Kootwijk meldt zich. Een buurtschap met 37 woningen en 110 bewoners, onderdeel van het dorp Kootwijk, dat tot de Veluwse gemeente Barneveld behoort. Achter de ramen brandt het licht, in een woonkamer leest een man de krant.

Maar de avondlijke rust bedriegt - Radio Kootwijk is in alle staten. Hier, bij deze huizen midden op de Veluwe, staan de zenders van Kootwijk Radio. Het zenderpark moet worden uitgebreid met vier nieuwe masten van elk 320 meter hoog, vindt beheerder Koninklijke PTT Nederland (KPN). Delta Radio 171, een nieuw commercieel radiostation, zal de masten gebruiken om popmuziek uit te zenden naar voornamelijk Engeland. Delta Radio wil daartoe gebruik maken van de 171 kilohertz-frequentie, een lange golf-frequentie die aan Nederland is toegewezen. De nieuwe zender heeft een vermogen van twee megawatt.

In een zaaltje op het complex van het KPN-terrein aan de Radioweg hebben de inwoners van Radio Kootwijk zich verzameld. KPN heeft een hoorzitting georganiseerd om de plannen te verduidelijken. Een hopeloze missie. Want KPN-woordvoerder en zenderparkbeheerder M. Nieuwenhuizen, krijgt direct te horen dat Radio Kootwijk fel tegen is. “Ik wil maar één ding weten', zegt een vrouw nog voor Nieuwenhuizen een woord heeft gesproken. “Krijgen we ook inspraak, of krijgen we als een terdoodveroordeelde alleen de keuze tussen pistool of strop. In dat geval heeft deze hele avond geen enkele zin.”

Nieuwenhuizen zegt dat inspraak wel degelijk mogelijk is. Hij wil zelfs een werkgroep met inwoners oprichten. “We beginnen hier vanaf nul. Er ligt nog geen aanvraag voor een bouwvergunning.” Bewoners van Radio Kootwijk hebben echter anders gehoord. “Jullie hebben al een machtiging en de masten zijn al gekocht.” Geen sprake van, zegt Nieuwenhuizen, “er is nog geen enkele concrete stap gezet.”

Het protest van Radio Kootwijk is uniek voor de buurtschap. Vroeger behoorde alles hier tot de PTT, van huizen en infrastructuur tot en met energievoorziening. De mensen van Radio Kootwijk werkten in het zenderpark en haalden het niet in hun hoofd te protesteren tegen de baas, zegt mevrouw C. de Haan, wier man veertig jaar bij de zenders gewerkt heeft.

Mevrouw De Haan is een van de bestuurders van de Belangenvereniging Dorps-Raad, waarin bijna alle bewoners zitten. “We hebben vooral bezwaren tegen de nieuwe masten vanwege het stralingsgevaar. Elke radiogolf veroorzaakt straling en daar krijg je last van. Mijn man had altijd last van hoofdpijn als hij van z'n werk terugkwam. Toen hij met werken ophield, was de hoofdpijn helemaal over. En de nieuwe zenders zijn nog sterker.”

Maar zenderparkbeheerder Nieuwenhuizen meent dat er van angst geen sprake hoeft te zijn. Hij heeft een deskundige meegenomen van het wetenschappelijk instituut TNO, die aan de hand van drie tabellen wil aantonen dat de straling niet gevaarlijk is. Hij spreekt over antennediagrammen, stralingsniveau, veldsterkte en elektromagnetische golven tot iemand in de zaal zijn vinger opsteekt. Dat 'meneer de deskundige' nu wel allemaal prachtige tabellen laat zien, maar of hij ook iets kan zeggen over de vergrote kans op kanker. Nee, dat kan hij niet.

Directeur J. Fleury van Delta Radio 171 grijpt in. Vele onafhankelijke onderzoeken in binnen- en buitenland hebben aangetoond dat er geen causaal verband is tussen het krijgen van kanker en het wonen bij zendmasten, zo zegt hij. “Als die relatie bestond, zouden we hier toch nooit nieuwe masten plaatsen?” Maar die hoofdpijn van mijn man dan, vraagt mevrouw De Haan. “Ik heb twintig jaar met je man gewerkt en ik heb nooit gemerkt dat hij hoofdpijn had', zegt een oudere man in de zaal. Mevrouw De Haan wordt boos: “Ik weet toch zelf wel of hij hoofdpijn had of niet.” De man: “Twintig jaar samengewerkt, en nooit wat gemerkt.”

De vier masten zullen op het bestaande zenderpark worden geplaatst en geen beslag leggen op bestaande natuur, zegt Nieuwenhuizen na afloop. En de horizon-vervuiling, waarover de bewoners spreken? “We proberen de masten zo slank mogelijk te maken”, aldus Nieuwenhuizen. “Bovendien worden ze grijs van kleur. Je kijkt er bij wijze van spreken dwars doorheen.”

De KPN-woordvoerder heeft niet de illusie dat een werkgroep van bewoners kan voorkomen dat er tòch bezwaren tegen de bouw worden ingediend. De bewoners zeggen op hun beurt te beseffen dat een werkgroep de bouw niet kan tegenhouden. “Maar je hoeft toch niet zonder slag of stoot met de bouw akkoord te gaan? Door onze protesten heeft KPN in ieder geval al deze hearing georganiseerd. Want dat waren ze echt niet van plan hoor”, zegt een oudere bewoonster, een beetje trots.