Spanning stijgt in Servië; Milosevic' regime dreigt met geweld

BELGRADO, 2 DEC. In Belgrado groeit de spanning nu het bewind van de Servische president Slobodan Milosevic heeft aangekondigd harder te gaan optreden tegen de dagelijkse massademonstraties van de oppositie.

Zowel zaterdag als gisteren is in Belgrado en andere Servische steden weer massaal tegen Milosevic betoogd. Zaterdag gingen in Belgrado 100.000 mensen de straat op, gisteren, op de dertiende opeenvolgende actiedag, 50.000. De massademonstraties waren aanvankelijk uitingen van woede over de annulering, door Milosevic' regime, van de uitslagen van de gemeenteraadsverkiezingen in een reeks steden waar de oppositie had gewonnen, maar zijn nu bedoeld om het bewind ten val te brengen. De marsen zijn vreedzaam verlopen, met uitzondering van een paar incidenten, waarbij betogers stenen wierpen. Na ingrijpen van de organisatie van de demonstranten is daaraan een eind gekomen en worden gebouwen van de regering of regeringsgezinde media nog slechts bekogeld met eieren en zakjes rode verf.

Desondanks liet het bewind van Milosevic in zijn eerste openbare reactie op de dagelijkse manifestaties tot dusverre weten dat er bij de betogingen sprake is van een “element van geweld” waartegen de politie voortaan zal optreden. Volgens de gisteren uitgegeven waarschuwing van het ministerie van Binnenlandse Zaken - waaronder de politie ressorteert - zal de politie geen enkele wetsovertreding meer toestaan en zal de oppositie voortaan tevoren “de bijeenkomsten, hun tijdsduur en hun plaats” moeten opgeven. Gebeurt dat niet, dan zal de politie optreden. De oppositiecoalitie die de betogingen organiseert, Zajedno (Samen), heeft laten weten zich niets van de waarschuwing aan te trekken en door te gaan met betogen. Zajedno wil in zeven steden waar ze de verkiezingen heeft gewonnen, nieuwe gemeenteraden vormen, ondanks de annulering van de uitslag door het bewind.

Gisteren zijn vijf aangehouden betogers door een rechtbank in Belgrado tot gevangenisstraffen veroordeeld. Hoe lang ze de gevangenis ingaan is niet meegedeeld.

De spanning in Belgrado is gisteren ook opgedreven door boze verwijten van de voorzitter van het parlement, Dragan Tomic, en uitlatingen in de door het regime gecontroleerde media. Tomic zei op de Servische televisie dat de oppositie bestaat uit “fascisten”. “Belgrado is nu verwoest”, aldus Tomic. “Dit zijn niet de rustige betogingen die de organisatoren aankondigen. Dit zijn destructieve betogingen, met alle elementen van pro-fascistische groepen en ideologieën. Toen Hitler aan de macht kwam deed hij het net zo”, zo zei hij. In door de regering gecontroleerde media werd de oppositie verweten “Belgrado te blokkeren” en “bereid te zijn tot elke prijs bij de verovering van de macht”. Het blad Politika sprak van “vandalisme”, het blad Borba stelde “de onbegrensde pro-fascistische hysterie” van Zajedno aan de kaak. (Reuter, AP, AFP)