Overeenstemming over humanitaire missie Zaïre

OTTAWA, 30 NOV. Ambassadeurs van veertien landen hebben gisteren in de Canadese hoofdstad, Ottawa, officieel goedkeuring verleend aan een humanitaire missie om de nog overgebleven Rwandese vluchtelingen in Oost-Zaïre te helpen. Onder Canadees bevel zullen vanuit Oeganda verkenningsvluchten worden uitgevoerd om te bepalen hoeveel vluchtelingen nog in Zaïre zijn en hoe zij kunnen worden voorzien van noodhulp.

“De multinationale macht is nu formeel gevormd,” verklaarde de Canadese onderminister van Buitenlandse Zaken, Paul Heinbecker, gisteren na afloop van de bijeenkomst. De omvang van de troepenmacht wordt geraamd op tweeduizend man. Zevenhonderd Amerikaanse en Canadese militairen zijn al in Midden-Afrika. Zij staan onder bevel van de Canadese luitenant-generaal Maurice Baril. Senegal heeft aangeboden achthonderd soldaten te leveren.

Het is nog nog niet duidelijk of de missie op medewerking kan rekenen van de autoriteiten in Zaïre en Rwanda. Overwogen wordt om voedseldroppings boven Zaïre uit te voeren als het onhaalbaar blijkt om de vluchtelingen over land te bereiken. Deze droppings zouden begin volgende week kunnen beginnen.

“Droppings vanuit de lucht vormen niet de beste manier om voedsel bij de mensen te brengen, maar ze zijn wel een optie als het nodig is,” zei Heinbecker gisteren. De Canadese premier, Jean Chrétien, heeft zijn bedenkingen uitgesproken. “Droppings kunnen leiden tot misbruik van het voedsel als het in verkeerde handen valt,” zei hij. Ook Baril is in principe tegenstander van voedseldroppings, die hij heeft omschreven als “een laatste redmiddel”.

De overeenstemming over de missie kwam drie weken nadat Chrétien besprekingen begon met staatshoofden en regeringsleiders van andere landen om honderdduizenden Rwandese vluchtelingen te hulp te komen met een vredesmacht van tienduizend man. Sindsdien is een groot aantal vluchtelingen teruggekeerd naar Rwanda. Volgens de Canadese minister van Buitenlandse Zaken, Lloyd Axworthy, bevinden zich nog naar schatting 200.000 Rwandezen in Oost-Zaïre.

“Ik zeg niet dat dit een wondermiddel is,” zei Axworthy gisteren in het Canadese parlement, in reactie op vragen over de drastische inkrimping van de missie. Hij verklaarde dat het doel van de operatie nu in eerste instantie is om vanuit het hoofdkwartier in Entebbe, Oeganda, te bepalen hoe hulp geleverd kan worden. “De meeste Canadezen willen nog steeds dat Canada de leiding neemt om internationale hulp op gang te brengen,” aldus Axworthy.

Bevelhebber Baril heeft verklaard er rekening mee te houden dat de vluchtelingencrisis zich in de komende dagen zelf verder oplost zonder internationale interventie. Hij deed zijn uitspraken na een bezoek aan Zaïre.