Glimmende wondertjes

BUITEN VOOR DE ingang van de school worden gekleurde lampjes opgehangen, binnen rennen geschminkte kinderen opgewonden door de gangen. Deze dag wordt op het Stedelijk College, locatie Emmaus in Zoetermeer het project 'Il mondo piccolo' uitgevoerd. Binnen twee dagdelen zetten 150 eerste- en tweedeklassers een theaterstuk in elkaar dat 's avonds in een gymzaal vol ouders wordt opgevoerd.

Il mondo piccolo is een dramaproductie die gaat over tolerantie, verschillen en samenwerken. “Het is de bedoeling dat de leerlingen tijdens het instuderen gaan nadenken over vooroordelen”, zegt Sjoerd Zegwaard van de stichting Pop Against Racism die samen met Unicef het initiatief tot dit onderwijsproject heeft genomen.

Il mondo piccolo krijgen de scholen kant en klaar aangeleverd, in een handleiding staat wat er van de docenten en leerlingen wordt verwacht en wat er aan voorbereidingen moet worden getroffen. De kinderen zijn in tien spelgroepen opgedeeld, ze hebben de kleding bij zich die bij hun rol past, en in een of meer lessen is van te voren aandacht geschonken aan het thema vooroordelen. Op de dag zelf arriveert een vijftal dramadocenten van de Stichting Drama Aan School (DAS) die, geassisteerd door docenten en ouders, aan een halsbrekende toer beginnen. Om één uur 's middags is er nog niets, 's avonds om acht uur gaat de zaal open en stroomt het verwachtingsvolle publiek binnen.

In elk van de tien spelgroepen wordt 's middags een deel van het verhaal ingestudeerd, tijdens de generale repetitie worden al deze losse onderdelen aan elkaar gesmeed. Het draait in Il mondo piccolo om twee rivaliserende groepen artiesten: The Amazing Harry's die al jarenlang in Il mondo piccolo een succesvol programma ten beste geven, en The Fabulous Gina's die door het bestuur van theater zijn binnengehaald om de boel eens wat nieuw leven in te blazen. De Harry's en de Gina's worden geacht samen een nieuwe voorstelling gaan maken, maar de verschillen lijken onoverbrugbaar en er ontstaat een werkelijk explosieve situatie.

Dramadocente Katja Budde schreef samen met collega Paul Weykamp het script voor Il mondo piccolo. Ze heeft tien kinderen die tot de groep van de Harry's behoren onder haar hoede. Razendsnel oefent ze hun namen en dan gaan ze aan het werk. “Waarom denken jullie dat de Harry's niet willen samenwerken met de Gina's”, vraagt ze de geschminkte gezichten. “Ze zijn bang”, zegt een van de kinderen “die anderen moeten oprotten”. Bang waarvoor, vraagt Budde. “Omdat hun beter zijn en dan worden ze misschien wel ontslagen.” In anderhalf uur tijd oefenen ze hun act in, waarin de Harry's laten zien waaruit hun succesvolle show bestaat: een French cancan, een verdwijntruc onder een zwarte doek en een goeie mop. In het lokaal ernaast wordt het conflict tussen de Gini's en de Harry's ingestudeerd. Twee groepjes van vijf leerlingen staan onverzettelijk tegenover elkaar: de wat formelijk aangeklede Harry's en de swingend geklede Gini's, die bruisen van energie. Articuleren en een stem opzetten is voor veel kinderen een geheel nieuwe ervaring. De dramadocente wijst op de bomen buiten, en zegt - les één - dat deze bomen hen moeten kunnen verstaan. Les twee is dat je nooit met je rug naar het publiek staat.

Docent Louis Soonius is met een föhn bezig om de beschilderde lappen voor het decor droog te blazen. “Je ziet ineens allerlei onvermoede talenten naar boven komen”, zegt hij. “Het buitenbeentje van de klas laat zich schminken door de jongen met de grootste mond. Alleen dit is al de moeite waard.” Ondertussen wordt de ijskoude gymzaal door de decorgroep omgetoverd tot een theaterzaal en zorgt de cateringroep voor broodjes en drinken. Voordat om zes uur de generale repetitie begint steken de vijf dramadocenten de koppen in de docentenkamer bij elkaar. “Wat zijn ze druk”, puft Paul Weykamp, die moeite had om in zijn spelgroep enige concentratie tot stand te brengen. Docente Nederlands Anja Dirks, lid van de schminkgroep, heeft om de jongens over te halen, ook zichzelf heeft beschilderd met zonnetjes en groene blaadjes. Ze houdt wel van een beetje chaos. Als je MAVO-kinderen op het toneel krijgt, is dat heel wat, vindt ze. Haar collega, Madeleine de Groot, die de leiding had over de muziekgroep vraagt zich intussen radeloos af waar dit stuk eigenlijk over gaat.

De generale repetitie is een ramp. Niets klopt, veel acts zijn te lang, kinderen komen niet op, of juist wel als het niet moet, ze vergeten hun tekst, krijgen de slappe lach, praten binnensmonds en met hun rug naar het publiek. De spanning is af te lezen van de gezichten van de vijf dramadocenten. Katja Budde is haar stem al bijna kwijt van het boven de menigte uit schreeuwen. Komt dit nog goed? En vanavond wordt het project nog wel officeel aangeboden aan mevrouw A. Verlaan, directeur voortgezet onderwijs van het ministerie van onderwijs en aan de directeur van Unicef Nederland. Als om acht uur de zaal volstroomt met ouders is de stemming onder de kinderen tot het kookpunt gestegen. Er gebeurt een wonder: Il mondo piccolo wordt een fantastische uitvoering, waarin de acteurs energiek het toneel op komen, het publiek bespelen en hun stem laten horen. Aan het eind van de avond nemen honderdvijftig doodvermoeide, maar van trots glimmende kinderen een warm applaus in ontvangst.

    • Michaja Langelaan