Cale balanceert tussen beheersing en spontane zang

Concert: John Cale. Gehoord: 28/12 Paradiso, Amsterdam.

Na de reünie-tournee van de Velvet Underground (in 1993) zijn Lou Reed en John Cale met onenigheid uiteen gegaan. Tegenwoordig treden ze dus allebei weer op met hun solo-repertoire. Maar de samenwerking met een band heeft John Cale waarschijnlijk op het idee gebracht om zich te laten begeleiden en niet meer in zijn eentje achter de piano de nummers uit te voeren. Op het podium van Paradiso stond een uitgebreide band, met een steel-gitarist, drummer, synthesizerspeler en bassist - en dit keer voor Cale zelf geen vleugel om schreeuwend onder weg te kruipen, maar een elektrisch klavier op een fragiel ijzeren frame.

De begeleiding van de band zorgt niet alleen voor een 'voller' geluid. Cale gedraagt zich in deze situatie ook aanmerkelijk anders dan tijdens solo-optredens. Hij is nu de beheerste bandleider, die tussen nummers door aanwijzingen roept ('This one's in B-flat') in plaats van de getormenteerde zanger die beukend op de toetsen zijn emoties de overhand laat nemen. De beheersing, die soms leidde tot tamme uitvoeringen, speelde vooral een rol in de eerste helft van het optreden. Toen stond Cale achter het klavier en speelden de bandleden hun voorzichtige partijen.

Maar vanaf het moment dat Cale overging op gitaar, leek er meer vrijheid te ontstaan. De enigszins stramme composities van de 54-jarige Welshman bleken zelfs geschikt om in een rock-versie uit te voeren. Daarbij waren onder andere nummers van zijn laatst verschenen cd Walking On Locust (1996), die hier gelukkig niet, zoals op de cd, verdronken in galm en dameskoortjes. De gitarist speelde zijn solo's op zijn knieën en Cale, met zijn blik strak op de microfoon gericht, grimaste als vanouds.

John Cale lijkt de mogelijkheden van het samenspelen met een band nog niet helemaal naar zijn hand te hebben gezet. Hij balanceert tussen de rol van bandleider die de muzikanten in het gareel wil houden en die van zanger die gehoor geeft aan zijn eigen spontane ingevingen. Maar om die gebeeldhouwde kop open te zien splijten in een gepijnigde schreeuw blijft angstaanjagend.