Jos Kruit

Art & Project, Nieuwesluizerweg 42, Slootdorp. T/m 29 dec. Vr t/m zo 12-17u. Prijzen 7.000,- tot 25.000 gulden

Jos Kruit (1945) is geboren en getogen in de kop van Noord-Holland. Ruim tien jaar geleden verliet ze het boerenbedrijf om beeldhouwer te worden. In 1994 maakte ze als deelnemer aan Couplet II in het Amsterdamse Stedelijk Museum veel indruk met een monumentale, transparante koepel, geconstrueerd uit langgerekte paardenbenen van kunststof en ijzeren buizen. Voor deze presentatie ontving Kruit de Sandbergprijs van het Amsterdamse Fonds voor de Kunst.

Het formaat van drie nieuwe beelden bij Art & Project is nog steeds groot, maar slechts in één van de drie komen nog paardenbenen voor. Deze constructie uit hardblauw geschilderde ijzeren buizen lijkt nog het meeste op een gebroken wip: een dubbele halfronde u-vorm met twee planken. Op de bovenste horizontale plank staat een tweede, kleinere u-vorm die het geheel in evenwicht houdt. Tussen de poten van deze dubbele boogvorm zijn twee verlengde paardenbenen gespannen. In dit nieuwe beeld is de tegenstelling natuur-cultuur naar de achtergrond verdwenen. De paardenbenen lijken nu vooral kracht en energie te symboliseren: de paardenkracht van de motoren waarmee de vissersboten worden voortgestuwd die Kruit dagelijks ziet in de haven van haar nieuwe woonplaats Den Oever. Hier, aan het begin van de Afsluitdijk, heeft ze met enkele andere kunstenaars een atelier gevonden in de voormalige munitiedepots van het ministerie van Defensie.

De invloed van de haven is het duidelijkst te zien in het werk waarin twee grote, blauwe boogvormen als een schip zijn opgetuigd met zijwaartse buizen-constructies. Deze herinneren met hun touwen en harpjes het meest aan de takels voor de netten van vissersboten. In vergelijking met dit stoere, maar ook transparante beeld, oogt het derde met zijn licht-turkooizen kleur, ijl, bijna abstract. Ook deze constructie bestaat uit twee gebogen u-vormen die nu aan de bovenzijde met buizen aan elkaar zijn verbonden. Door de schuine positie van deze buizen lijkt het of een lichte deining het 'schip' in beweging brengt. Twee rode wiggen houden de zaak echter stevig in balans.

Dezelfde vormen keren ook terug in vier mooi gekleurde reliëf-schilderijen van polyester. De gebogen en rechte lijnen liggen afwisselend op en in het vlak. Deze strenge, abstracte composities hebben soms iets poëtisch, ze doen dan denken aan schepen die langzaam in de mist oplossen.

    • Din Pieters