Zuid-Afrika kiest voor China

JOHANNESBURG, 28 NOV. De Zuidafrikaanse president, Nelson Mandela, heeft gisteren aangekondigd dat zijn land betrekkingen met China zal aanknopen en de banden met Taiwan doorsnijdt. De stap komt als een verrassing, twee maanden geleden verkondigde Mandela met grote stelligheid dat Pretoria Taiwan niet zou laten vallen.

“We hebben diplomatieke erkenning verleend aan de Volksrepubliek China. We zullen onze banden met Taiwan per december 1997 opzeggen”, aldus Mandela op een persconferentie in zijn woning te Johannesburg. Peking heeft vandaag verheugd gereageerd op de stap van Zuid-Afrika, terwijl Taipei zei zich niet bij de “zeer onvriendelijke beslissing” te zullen neerleggen. De Taiwanese premier Lien Chan heeft gevraagd om een onderhoud met Mandela. In Taiwan bestaat grote vrees dat in het voetspoor van Zuid-Afrika meer van de 29 landen die het eiland nu nog als de 'Republiek China' erkennen, hun loyaliteit zullen opzeggen.

Mandela streefde sinds zijn aantreden in 1994 naar een dubbel-erkenning, maar Peking hanteert sinds jaar en dag een 'één-China-politiek', waarin Taiwan wordt beschouwd als een provincie van de Volksrepubliek. De Chinese regering accepteert dan ook niet de simultane erkenning van China en Taiwan.

President Mandela benadrukte dat het daarom niet langer “realistisch” was China te negeren. Hij verwees naar het feit dat China het volkrijkste land ter wereld is, een economische groei heeft van 10 procent per jaar en een permanent lid is van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties.

Hij voegde eraan toe dat het hem “zeer speet” de banden met Taiwan te moeten opzeggen, hij dankte de Taiwanezen voor hun bijdrage aan de economische opbouw van Zuid-Afrika en de politieke steun in de overgang van apartheid naar democratie. Hij bood Taiwan als troost' het onderhouden van een “constructieve niet-diplomatieke relatie” aan. De Zuidafrikaanse handel met Taiwan is nu nog tien keer zo groot als die met China (10 miljard om 1 miljard gulden in 1995).