Topman Fiat: Italië niet snel toetreden tot EMU

ROME, 28 NOV. De belangrijkste ondernemer van Italië, topman Cesare Romiti van Fiat, suggereert dat Italië beter pas in een tweede fase lid wordt van de Economische en Monetaire Unie, omdat het land anders een te hoge prijs dreigt te bepalen in de vorm van stijgende werkloosheid en stagnerende groei en consumptie.

In La Stampa, eigendom van Fiat, zegt Romiti vanmorgen dat het “een illusie” is om te denken dat Italië in 1998 voldoet aan de criteria voor toetreding tot de EMU. In plaats van twee jaar bloed, zweet en tranen voor niets, kan het land daarom beter tijd nemen om orde op zaken te stellen. Italië zou daarover beter nu met de andere EG-landen kunnen onderhandelen dan over twee jaar.

“Het is waanzin te denken dat we zonder Europa zouden kunnen, maar het zou ook bijziend zijn om de elementaire overweging te vergeten dat ons land lijdt aan een beangstigend hoge werkloosheid, die bovendien op een zichtbaar ongelijke manier is verdeeld en in zuidelijk Italië Afrikaanse niveaus bereikt,” zegt Romiti in het komende nummer van het weekblad Panorama, dat morgen verschijnt. De tekst ervan is vanmorgen aan deze krant ter beschikking gesteld.

“Als we met realisme de onmogelijkheid zouden moeten vaststellen om in het voorjaar van 1998 te voldoen aan alle parameters voor Maastricht, moeten we dat, uit eerlijkheid jegens het land, zeggen,” zegt Romiti. Hij had de afgelopen maanden al twee keer eerder vraagtekens gezet bij de bezuinigingen waarmee Italië een noodsprong naar de EMU wil maken. Romiti vreest dat die teveel op de industriële produktie en op de particuliere consumptie drukken.

“Ik stel mij alleen maar het probleem wat voor Italië de beste en minst traumatische manier is,” zegt Romiti in een reactie op de kritiek die meteen over hem is uitgestort. Zijn opmerkingen komen op een gevoelig moment, net nu de lire weer is opgenemen in het Europese muntstelsel. Romiti wordt verweten dat hij nieuwe twijfel heeft gewekt aan de bereidheid van Italië om offers te brengen voor de EMU.

De moeizame discussie in Brussel over de terugkeer van de lire heeft Romiti gesterkt in zijn opvattingen. “Ondanks de begroting hebben de buitenlandse partners nog geen volledig vertrouwen in ons land,” constateert hij. Hij vindt dat het kabinet daarom beter meteen eieren voor zijn geld kan kiezen, in plaats van in Europees verband afgewezen te worden en de Italianen zware offers te vragen voor een doel dat niet bereikt wordt.

De werkgeversorganisatie Confindustria heeft bij monde van haar voorzitter Giorgio Fossa meteen afstand genomen van Romiti. Uitstel zou “rampzalig” zijn, zei Fossa. “De onderhandelingen over de herintreding in het EMS hebben laten zien dat blijkbaar niet iedereen ons graag ziet. Maar we moeten ons deel doen om zo snel mogelijk toe te treden.”

Minister van industrie Pierluigi Bersani zei dat het kabinet alles op alles wil blijven zetten om van begin af aan bij de EMU te zijn. “De lijn van het kabinet is onze verantwoordelijkheid te nemen en alle inspanningen te doen om met de eersten in Europa te gaan.” Hij suggereerde dat het voor Italië makkelijker is om meteen mee te doen dan in een latere fase, omdat de onderhandelingspositie later fors kleiner zou worden. Ook kledingproducent Luciano Benetton distantieert zich van Romiti. “Het is waar dat tijd rekken een Italiaanse ondeugd is: het is een manier om de problemen niet aan te pakken,” zei Benetton. “Maar dat kunnen we ons niet meer veroorloven. Italië moet meteen in Europa gaan als het zich uit het moeras wil trekken. Om daarin te slagen moet het een bittere pil slikken, en wat voor zin heeft het te wachten?”

De 73-jarige Romiti zal volgend jaar overigens terecht moeten staan op beschuldiging van valsheid in geschrifte en illegale financiering van politieke partijen, een aanklacht die vaak in corruptiezaken is gebruikt. In overleg met Fiat-advocaten is besloten tot een speciale procedure die niet openbaar is. Ook de financieel directeur van Fiat, Francesco Mattioli, moet terecht staan.