Seks zonder rolluiken

BRUSSEL. De wachtkamer in het oude gebouw in het centrum van Brussel zit vol druk debatterende Marokkaanse patiënten. Tien jaar geleden vreesde de huisarts, Peter van Breuseghem, dat de bekentenis van zijn leven - zijn homoseksuele identiteit - zware gevolgen zou hebben voor zijn medische praktijk.

Hij wilde als auteur van zijn romandebuut De Zwarte Bruidegom anoniem blijven. Hij liet zich met een bril en plaksnor filmen bij de presentatie van zijn boek. Jeroen Brouwers vond het maar onzin en maakte de ware identiteit bekend achter het pseudoniem Dirk van Babylon. Van Breuseghem werd met geweld uit de kast getrokken. Maar nee, de Orde van Geneesheren verstootte hem niet. Alles bleef zoals het was. Zijn krulsnor en baardje zijn echt. Hij werd actief in de aidsbestrijding. Brussel en Vlaanderen waren liberaler dan hij dacht.

Nu is hij daar niet zo zeker meer van. Sinds de affaire-Dutroux is de discussie over een begin van wettelijke status voor homoseksuele samenlevingsvormen gestaakt. Over wetgeving tegen discriminatie van homoseksuelen wordt niet meer gediscussieerd. Uit een fototentoonstelling in Leuven in het cultureel centrum werden afbeeldingen van naakten verwijderd. Volgens de directeur was “Leuven er niet rijp voor”. Een bekende magistraat in Verviers werd door zwembadpersoneel beschuldigd van pedofilie. Justitie stelde een onderzoek in en er bleek niets aan de hand te zijn. Het feit dat hij “een voorbeeldige grootvader” was, had hem extra verdacht gemaakt.

Twee weken geleden rolde de golf van angst en onbehagen door naar de politiek. De Belgische vice-premier, Elio Di Rupo, en de Waalse minister van Onderwijs, Jean-Pierre Grafé werden beschuldigd van seks met minderjarigen. De voorzitter van de Waalse christendemocraten, C.F. Nothomb, zei afgelopen maandag dat ministers eigenlijk alleen in het geheim homoseksueel mogen zijn. “Heel veel mensen zijn veel banger dan ze vroeger waren”, zo vat Van Breuseghem zijn bezorgdheid samen.

Er is een pauze ingelast, nu het Hof van Cassatie de zaak uitzoekt. Het gaat om een aantijging - pedofilie zonder dwang - die zich al op de grens van de moraal en het strafrecht bevindt. Met vervolging is het vermeende slachtoffer meestal niet gediend. Twee kroongetuigen zitten in de gevangenis en zijn volgens het Vlaamse dagblad De Morgen bekende fantasten die op strafvermindering uit zouden zijn. Een van de getuigen, Olivier Trugsnach, stond bekend als een knappe verhalenverteller die zich graag voor baron uitgaf. Volgens vrienden en zijn moeder zou hij Di Rupo pas op zijn 19e hebben leren kennen.

Wat het geldigheidsgehalte van de beschuldigingen ook is, iedereen in België vraagt zich af, waarom de zaak juist nu naar boven komt. De stakingen, de demonstraties, de Witte Mars in Brussel tegen de politiek, waarbij ouders, scholieren en leraren zich geroerd opwierpen voor de bescherming van het kind moest gevolgen hebben. Kindermoord, pedofilie en homoseksualiteit worden steeds meer door elkaar gehaald. Van de vele dossiers op seksueel gebied die de Belgische machtigen over elkaar hebben, kwam juist het nachtelijke leven van bon-vivant Di Rupo naar boven, want die is homoseksueel.

Niet bekend

De ontdekking van seksueel misbruik als delict is slechts een gedeeltelijke zege. Voor sommige therapeuten zijn aantijgingen van misbruik tegen ouders een routineuze diagnose geworden. Ze zijn erin gespecialiseerd, zoals anderen in reïncarnatietherapie. Er wordt gauw geloof aan gehecht. Verdachtmakingen zijn een effectief wapen bij procedures tegen de ex-echtgenoot over bezoekregelingen, tegen onwelgevallige leraren en - nu in België - tegen politici. Voor wie valselijk is beschuldigd, bestaat geen loket om zijn reputatie terug te krijgen. Dat merkte de Schiermonnikoogse politie-chef S.R.L. Lancee die een Swatteam op bezoek kreeg, nadat zijn dochter ongecontroleerde beschuldigingen had geuit. Later trok ze die in.

Op een tijdperk van grote striktheid en taboes volgde de bevrijding van de jaren zestig. Nog steeds is seks een groei-industrie, in de media, op video's en bij bordelen. Met de seksuele vrijheden gaan de misbruikzaken gelijk op. De schandalen dienen als prikkelend amusement voor het publiek en de media. Jolanda uit Epe of het driftleven van de ministers maken onderdeel uit van de bewustzijnsindustrie.

Voor echte seksschandalen is een zekere mate van seksuele vrijheid nodig, niet teveel. Dan durven mensen er openlijk over te praten. Taboes dienen daarentegen als bescherming van heimelijke activiteiten. Toen de rolluiken nog neer waren gelaten, durfde niemand incest, pedofilie en homoseksualiteit ter sprake te brengen, ook al waren ze bekend. Engeland is op de weg naar seksuele vrijheid blijven steken en is daarom een broeinest van pikante schandalen, niet aan het oog onttrokken door een samenzwering van zwijgenden - zoals voorheen in België - of door het erkende recht op een vrij privéleven, zoals in Nederland.

De 'Brusselsche affaire' van begin deze eeuw ontstond, omdat een onschuldig incident zich in de openbaarheid afspeelde en dat was ongebruikelijk. In een van de ramen van de barokke gevel van het Brusselse Hotel Le Metropole moet de Nederlandse staatsman Abraham Kuyper langdurig naakt zichtbaar zijn geweest. Volgens berichten zouden tientallen mensen zich hebben verzameld op het Brouckereplein om het tafereel te aanschouwen: de ARP-voorman die zich puffend overgaf aan buig- en strekoefeningen, op doktersvoorschrift. Hij was vergeten het gordijn te sluiten. Persbureau Reuters verspreidde het bericht over de wereld. De Nederlandse oppositiepers greep het dankbaar aan. De gymoefeningen van Kuyper baarden meer opzien dan allerlei activiteiten die ongetwijfeld in datzelfde hotel plaatsvonden, meer verborgen, meer verboden en gevaarlijker.