Gegniffel in rechtszaal bij strijd KPN-KNP BT

DEN HAAG, 28 NOV. In de zaak die papier- en verpakkingsfabrikant KNP BT heeft aangespannen tegen het post- en telecomconcern Koninklijke PTT Nederland staan naast prestige grote financiële belangen op het spel. Een serieuze zaak dus. Toch slaagde niet iedereen op de publieke tribune er gisteren in het gezicht in de plooi te houden.

Voor een deel lag de verklaring voor de geanimeerde stemming in de Haagse rechtszaal misschien in de ogenschijnlijk ridicule inzet van het conflict tussen twee van Nederlands grootste beursfondsen: de gelijkenis van de afkortingen KPN en KNP BT. Ook de stekeligheden en steken onder water die de raadslieden mr. Ch. Gielen (KNP BT) en mr. K. Limpberg (KPN) uitwisselden gaven van tijd tot tijd aanleiding tot besmuikt gegniffel.

Gielen van KNP BT constateerde dat Koninklijke PTT Nederland de naam KPN met een overweldigende campagne erin heeft gehamerd (zo niet geramd) waardoor de afkorting KNP niet meer exclusief met een papierconcern wordt geassocieerd. Limpberg schamperde dat KNP BT zich, in plaats van te protesteren tegen het gebruik van de afkorting KPN, zou moeten richten op het vergroten van de eigen naamsbekendheid. KNP BT heeft in dit opzicht achterstallig groot onderhoud, daarin zou zij moeten voorzien, aldus Limpberg. Gielen verdedigde zich onder meer door te zwaaien met een vuistdik handboek waaruit blijkt dat KNP BT zich wel degelijk bewust is van het belang van corperate identity.

Gielen signaleerde geërgerd dat zijn opponent het papierconcern op schrift zonder spatie had aangeduid als KNPBT, een vijflettercombinatie waarin de afkorting KNP (de rode draad in haar naam, aldus Gielen) minder duidelijk naar voren komt. “Wel erg brutaal”, was volgens de raadsman de suggestie dat KNP BT, in 1993 ontstaan uit het samengaan van KNP, Bührmann-Tetterode en de VRG Groep, na de fusie een andere handelsnaam had moeten kiezen, omdat de handelsnaam KPN toen al bestond. Limpberg wees er gisteren overigens op dat Bührmann-Tetterode na deze fusie afzag van juridische stappen tegen British Telecom, dat onder de naam BT op de Nederlandse markt ging opereren. Waarom, zo vroeg hij zich af, moet de afkorting KNP wèl en de lettercombinatie BT niet beschermd worden?

Limpberg van KPN wreef zijn tegenstander (tik)fouten, slordigheden en misvattingen onder de neus. Fouten zijn menselijk, aldus de raadsman, maar wanneer men anderen fouten verwijt, is het dubbel oppassen geblazen. Hij nam de tijd om aan te tonen dat het onderzoek van KNP BT naar de verwarring tussen de namen van beide beursfondsen als los zand aan elkaar hing. Limpberg had in de probleemstelling een pijnlijke tikfout gevonden. Daarin werd namelijk gerept van het beursfonds KNP (Koninklijke PTT Nederland).

De muggenzifterij van Limpberg diende een doel. De ernst van gemaakte fouten, zo meende hij, is betrekkelijk als ze in een context worden geplaatst. Een vergissing leidt niet altijd tot verwarring en is daardoor niet altijd schadelijk. Als in The Financial Times de afkorting KPN (in de kop) wordt gevolgd door KNP BT, the Dutch paper, packaging and distribution group (in het bericht) is het duidelijk welke fout is gemaakt.

Volgens Gielen hoeft niet te worden aangetoond dat een vergissing aanleiding geeft tot verwarring en schade. Gevaar van verwarring is zijns inziens voldoende. Hij wees is dit kader op de ruime bescherming van merken. Associatieve verbanden met een bestaande merknaam kunnen al aanleiding zijn tot een verbod van een merk. Gielen ziet geen reden waarom deze ruimere interpretatie niet ook voor handelsnamen zou kunnen worden toegepast.

Limpberg probeerde met berekeningen aan te tonen dat verwisseling van beide afkortingen procentueel gezien niet veel voorkomt. Gezien de fenomenale bedragen die op de beurs omgaan in aandelen KPN en KNP BT is het volgens Limpberg niet verwonderlijk dat er van tijd tot tijd iets misgaat. Dit kan volgens hem bovendien niet het gevolg zijn van gelijkenis tussen de afkortingen. Beurshandelaren zijn gewend te goochelen met lettercombinaties en jargon.

De raadsman trachtte ook de verkeerd afgeleverde brieven, en fouten in perspublikaties die zijn opponent had aangedragen, in kwantitatief perspectief te plaatsen. Tussen begin september en medio november werd de afkorting KPN in zes landelijke dagbladen slechts drie keer niet correct wordt gebruikt. KPN ontvangt jaarlijks 1,6 miljoen poststukken waarbij het aantal verkeerd geadresseerde enveloppen volgens hem in het niet valt.

Ten onrechte werd mr. Gielen gisteren in deze krant het standpunt in de mond gelegd dat KNP BT te lang heeft gewacht met het indienen van de zaak. Dit omdat die weinig kans van slagen zou hebben. Dit was het standpunt van zijn opponent Limpberg. De rechter doet 15 januari uitspraak.

    • Michiel van Nieuwstadt