Fiat voor onderzoek joods goud bij Zwitserse banken

NEW YORK/BERN/STOCKHOLM, 28 NOV. Het Zwitserse hogerhuis heeft gisteren unaniem ingestemd met het diepgaande onderzoek naar de contacten die de Zwitsers met nazi's onderhielden en naar de joodse bezittingen die tijdens de oorlog bij Zwitserse banken waren ondergebracht.

Deze goedkeuring ruimt het belangrijkste obstakel voor de aanvang van het onderzoek uit de weg. Het fiat van het gehele Zwitserse parlement wordt in december verwacht, het onderzoek kan dan in januari beginnen.

Naast een onderzoek naar de Zwitserse banken zullen ook de banken van Zweden en Argentinië meewerken aan de speurtocht naar verdwenen bezittingen. Zweden heeft toegezegd mee te werken aan een onderzoek van het Joodse Wereld Congres (JWC) naar joods goud dat mogelijk tijdens de oorlog in Zweden is ondergebracht. Dit heeft de Zweedse minister van Buitenlandse Zaken, Lena Hjelm-Wallén, gisteren meegedeeld.

Nazi-Duitsland heeft goudstaven bij banken van 'neutrale' landen gestald, Zweden behoort daar ook toe. Zweden, dat tijdens de oorlog een gouddepot bij een bank in Bern had, heeft na de oorlog al geconfisceerd goud geretourneerd, 7,3 ton aan België in 1946 en in 1954 zes ton aan Nederland. Er zijn geen concrete claims tegen Zweden, “maar we willen meewerken”, aldus het ministerie van Buitenlandse Zaken. Voorzitter Singer van het JWC zei dat er “een boel erfloos bezit is in Zweden”.

In Argentinië werd gisteren ook een doorbraak bereikt. De Argentijnse regering heeft vitale informatie over transfers tussen Argentijnse banken en nazi's aan joodse onderzoekers ter beschikking gesteld. Een woordvoerder van het Simon Wiesenthal-centrum zei dat “de Argentijnse archieven ons helpen een duidelijk beeld te krijgen van de wereldwijde situatie.”

Families van holocaust-slachtoffers die zeggen dat de Zwitserse banken nog steeds 'oorlogsbuit' verborgen houden hebben gisteren aangedrongen op een wereldwijd embargo tegen de Zwitserse banken.

Verschillende van de klagers, bijeen in New York, vroegen om opschorting van zakendoen met de banken, die volgens hen voor 10 tot 20 miljard dollar aan bezittingen van holocaust-slachtoffers vasthouden, inclusief rente en boetes. Aanklager Hinde Fekete uit Brooklyn: “Zwitserland collaboreerde met de Duitsers en was absoluut niet neutraal.” De New-Yorkse Greta Beer, die voor het bankcomité de zaak onderzoekt, beloofde plechtig dat de druk op de Zwitserse banken zal “worden opgevoerd totdat de banken een regeling treffen die bevredigend is voor de slachtoffers”.

De Zwitserse banken hebben gezegd dat zij slechts 32 miljoen dollar op slapende rekeningen hebben kunnen ontdekken, een bedrag dat niet noodzakelijkerwijs van holocaust-slachtoffers afkomstig zou zijn. (Reuter, AP)