Credit cards; De status van platina

Betalen of uitbetaald worden kan op vele manieren. Bij de bank, via de giro, in klinkende munt of door middel van de computer thuis. Geld is steeds vaker iets elektronisch. Omdat bijvoorbeeld pinnen zo handig is. Maar er zijn ook nadelen: de veiligheid en de kosten voor de consument en de winkelier. Zes geldmiddelen op een rij.

Een credit card moet iets extra's bieden. Status alleen is niet genoeg. Gratis air miles doen het beter.

BETALING MET de credit card heeft geen status meer, zeker niet in Nederland. Tussen de talloze plastic kaartjes in de portemonnee - pincodekaart, het giropasje, en het ANWB-lidmaatschap - valt zo'n credit card nauwelijks op. American Express adverteert dan ook niet meer met status. Laten zien dat Ray Charles, John Cleese, Ella Fitzgerald er ook een hebben, dat was jaren tachtig. Nu moeten de verkopers van de betere merken uitleggen wat voor voordelen een credit card heeft. “Je kunt pas status hebben als de anderen beter weten wat status is. Daarom is informatie belangrijk”, zegt Peter Jacobs van de marketing afdeling van Diner's Club.

Vooral Nederlanders houden niet van opzichtigheid. Vandaar dat American Express in Nederland niet met een platina kaart uitkomt maar het bij goud houdt als hoogste klasse. De Nederlander doet graag of hij het ook niet kan helpen dat hij een exclusief stukje plastic bezit. Het lijkt hem niet uit te maken dat zo'n gouden kaart, die in het lederen hoesje van het restaurant wordt geschoven, een hogere kredietwaardigheid laat zien, zodat de ober misschien net ietsje harder loopt en de dinerende zakenpartner wordt geïmponeerd.

De Nederlandse houding van “wat-koop-ik-ervoor” levert minder extraatjes op dan de Amerikaanse hang naar aanzien. Amerikaanse groene, gouden of platina kaarten van American Express bieden behalve meer status ook meer service dan Nederlandse. Nuttig en kostenbesparend is de gratis verzekering bij autoverhuur. Meer op status gericht is het aangeboden verblijf in de skybox bij een thuiswedstrijd in de lokale footballclub of een intieme bijeenkomst met een sportheld. Ideaal voor uitbreiding van het zakelijke netwerk.

Onbeperkt krediet en toegang tot de eerste-klaslounge voor iedere kaartbezitter (Diner's Club) hebben nog het meeste weg van een statusgoed. De eigenaar van een Clubkaart kan bijvoorbeeld ook lid worden van de Sociëteit Heerenstaete in Krimpen aan den IJssel. Daar kunnen de kredietwaardigen elkaar op dinsdag en vrijdag ontmoeten bij knappend haardvuur. “Wanneer er zakelijke contacten uit voortkomen, is het mooi meegenomen”, aldus het Diner's Clubblad Signature. American Express heeft zijn speciale lounges afgeschaft en specialiseert zich op zijn eigen 'ambassades' in de wereld die de reiziger in moeilijkheden kan opvangen. Minder verheven is het punten sparen van de plasticbezitter. “Iedereen houdt van het idee dat hij iets gratis krijgt”, zegt Peter Jacobs van Diner's.

Volgens de consumentenbond bewijst de credit card bij reizen zijn eigenlijke nut. Veel landen zijn nog niet zo ver met de pincodekaart. Credit-cardmaatschappijen berekenen ook gunstige wisselkoersen, zeker vergeleken bij geldopname uit de automaat. Bovendien zijn ze verzekerd bij verlies en wordt de eigenlijke betaling rentevrij een maandje uitgesteld. Niettemin heeft slechts een kwart van de Nederlanders een credit card.

Uit een recent onderzoek onder krantenlezers, uitgevoerd door de Dagbladunie, blijkt dat Nederlanders de credit card wantrouwen. Er komen beelden naar boven van Amerikaanse talkshow-gasten op de commerciële televisie die aan koopverslaving lijden en een harmonica van credit cards ontvouwen. “Het is levensgevaarlijk voor mensen die onbezonnen zijn”, zegt een respondent. “Je geeft geld uit dat je niet hebt.” Duitsers en Oostenrijkers zijn nog banger voor dreigend faillissement ten gevolge van Kreditkarten.

Nederlandse winkeliers smeken vaak of de koper zijn credit card niet wil gebruiken wegens de percentages die in rekening worden gebracht. Sommigen bedingen korting onder dreiging dat ze anders met de credit card betalen.

De moderne kaarten verlenen echt krediet. De gebruiker mag betaling van de rekening uitstellen maar is dan wel rente verschuldigd. Door de rente hoeft de verkoper een lager percentage aan het creditcardbedrijf te betalen dan bij een klassieke 'charge card' of debetkaart. De meeste winkels hebben Master's en Visa.

Door de vele nieuwe betaalmogelijkheden is de concurrentie feller geworden voor credit cards. Het gaat erom dat het plastic extra service verleent, zoals verzekering en reisfaciliteiten. Het kaartje moet de reiziger uit allerlei benarde omstandigheden kunnen redden. “Don't leave home without it”, zegt de advertentie voor de Amerikaanse American Express kaart. Het gaat vooral om het gevoel van macht. Auto's, vliegreizen, hotels, drie-sterrenmaaltijden, gouden dasspelden, diamanten oorhangers zijn met een handtekening te verkrijgen. Maar Nederlanders maken zich altijd zorgen over de toekomst - als de rekening komt.

GESCHIEDENIS

Jaren 20. De eerste credit cards verschijnen als Amerikaanse oliemaatschappijen en hotelketens kaarten voor vaste klanten uitgeven. Ze hoeven slechts één keer per maand te betalen. Warenhuizen deden dit ook. Na de Tweede Wereldoorlog groeit het verschijnsel sterk. 1950. Diner's Club geeft de eerste universele credit card uit, later vereeuwigd in de film The Man from Diner's Club met Danny Kaye. 1958 en later. American Express volgt. Banken gaven kaarten uit op grond waarvan het geld van de rekening werd afgeschreven. BankAmericard, opgericht in 1959, werd later Visa. Barclay's kwam, later MasterCard, dat nu is gecombineerd met Eurocard.

    • Maarten Huygen