China tracht Disney-film te dwarsbomen

WASHINGTON, 28 NOV. China oefent druk uit op de Walt Disney Company in een poging te voorkomen dat het amusementsconcern een nieuwe film van Martin Scorsese uitbrengt over het leven van de dalai lama, de leider-in-ballingschap van Tibet. Disney zegt de film toch te zullen uitbrengen.

Peking beschouwt de dalai lama als een bedreiging voor haar heerschappij over Tibet. Onlangs hebben Chinese regeringsfunctionarissen daarom Disney laten weten dat Kundun, zoals de film gaat heten, niet nader omschreven gevolgen zal hebben voor commerciële expansie van het Amerikaanse bedrijf in China - ook al zal Disney de film niet in China in roulatie brengen. Disney heeft grote plannen voor de Chinese markt, waaronder de bouw van een pretpark. Dinsdag liet het concern weten te hopen dat overleg nog uitkomst kan bieden. “Maar we zullen niet inbinden”, aldus een woordvoerder in Hollywood.

In een hoofdartikel onder de kop 'De Muis Neemt Stelling' zwaaide The New York Times Disney gisteren lof toe. De krant hield de weigering van het concern om te zwichten voor Chinese censuur ten voorbeeld aan de Amerikaanse regering en het bedrijfsleven, die “in toenemende mate bereid lijken om belangrijke democratische beginselen aan de kant te schuiven, in de hoop de handel met China te kunnen uitbreiden”.

De film, die wordt opgenomen in Marokko, is gebaseerd op een scenario van Melissa Mathison, die ook E.T. schreef. Samen met haar man, de acteur Harrison Ford, is ze naar Tibet gereisd om zich in het onderwerp te verdiepen. Kundun bestrijkt het leven van de dalai lama van zijn tweede tot zijn zeventiende jaar. Scorsese, die in 1988 een storm van kritiek weerstond over zijn film The Last Temptation of Christ, is voor Disney een belangrijke regisseur. Onlangs wist het bedrijf hem voor vier films te contracteren, waarvan dit de eerste is. Naar verwachting zal Disney Kundun eind volgend jaar uitbrengen in de Verenigde Staten. In andere landen heeft Disney de distributie uitbesteed.

Het afgelopen jaar heeft de top van Disney besloten te proberen de enorme Chinese markt te veroveren met films, speelgoed gebaseerd op films en mogelijk zelfs een pretpark. Tot nog toe stond China in de amusementsindustrie vooral bekend als een land dat oogluikend toestaat dat op grote schaal illegale kopieën van Amerikaanse video's op de markt komen. Maar Disney-topman Michael Ovitz ziet grote commerciële mogelijkheden in het land. Hij heeft China het afgelopen jaar herhaaldelijk bezocht en voerde vorige week nog overleg met hoge Chinese functionarissen. Het afgelopen jaar heeft Disney er drie films uitgebracht, The Lion King, Toy Story en The Rock. Ook is het concern in China een joint venture aangegaan voor het opzetten van winkels met Disney-produkten.

De Chinese regering heeft ook bezwaar gemaakt tegen een andere film over de dalai lama, waarin onder meer Brad Pitt speelt. Die film wordt geproduceerd door Tri-Star Pictures, een dochteronderneming van Sony. Deze film, die wordt opgenomen in Chili en Argentinië, is gebaseerd op de memoires van een man die de dalai lama in zijn jeugd leerde kennen en die later zijn leermeester werd.