Rechter moet celstraf beter gaan motiveren

APELDOORN, 27 NOV. Rechters moeten beter motiveren waarom ze welke gevangenisstraf opleggen. Dat hebben de strafsectorvoorzitters van de gerechten gisteren in Apeldoorn besloten op hun jaarvergadering. De rechters moeten niet alleen de vonnissen beter motiveren maar ook bij uitzonderlijk hoge straffen een uitgebreide toelichting bijleveren. Ook moet er een databank komen voor straffen van vier jaar en langer.

De strafsectorvoorzitters hebben laten onderzoeken hoe het komt dat in Nederland steeds meer en langere celstraffen worden opgelegd. Vorig jaar waren het meer dan 25.000 gevangenisstraffen, tegen 16.000 in 1987. Deze toename, alsmede het aantal lange celstraffen (vier jaar en langer), zijn belangrijke oorzaken van het cellentekort. In 1984 werden bijvoorbeeld slechts tientallen lange celstraffen uitgedeeld. Vorig jaar waren dat er zo'n driehonderd.

Volgens de commissie die het onderzoek uitvoerde is de toename aan celstraffen onder meer veroorzaakt door intensievere opsporing. Hierdoor is het aantal zaken dat door de rechterlijke macht wordt behandeld sterk gestegen. Daardoor neemt ook het aantal zaken toe waarin een lange straf wordt opgelegd. Een andere verklaring is volgens de commissie dat in de rechtspraak een verschuiving gaande is van aandacht voor de persoon van de dader naar de gevolgen voor het slachtoffer. Een laatste oorzaak zou zijn dat de tolerantie voor misdrijven in de samenleving is afgenomen.