Minister: bevriende lobby's hinderen economie Rusland

MOSKOU, 27 NOV. Wat critici van de Russische regering al langer beweren, heeft gisteren de minister van economische zaken nu ook zelf gezegd: de economische groei in Rusland wordt gehinderd door overheidsconcessies aan bevriende lobby's van banken en industrie.

In een rapport aan premier Tsjernomyrdin kritiseert minister van economische zaken Jevgeni Jasin zijn eigen regering vanwege “het verlenen van privileges aan lobby's, wat heeft geleid tot een terugval in inkomsten die we ons niet kunnen veroorloven”. Jasin wil een einde aan “het beleid om toe te geven aan de verlangens van verschillen belangengroepen”.

De waarschuwingen van de minister lekten gisteren uit via de krant Nezavisimaja Gazeta. Jasin (62) is een voormalig hoogleraar economie die wordt beschouwd als de geestelijke vader van inmiddels bekendere hervormingsgezinde politici als Jegor Gajdar. Zijn rapport aan de premier gaat met name in op één van de hardnekkigste problemen in het hedendaagse Rusland: het gebrek aan belastinginkomsten. Doordat de regering met geldgebrek kampt, krijgen onderwijzers, mijnwerkers en militairen hun salaris niet op tijd.

Het tekort aan inkomsten is volgens Jasin niet in de eerste plaats te wijten aan belastingontduiking, zoals wordt gesteld door het Noodcomité voor belastingheffing dat onlangs is opgericht door premier Tsjernomyrdin en de stafchef van president Jeltsin, Anatoli Tsjoebais. Eerder is het krimpen van de economie de oorzaak (dit jaar tot nu toe vijf procent), plus de vrijstellingen die de Moskouse autoriteiten zelf aan bevriende ondernemingen verlenen. De minister roept op tot strenger optreden tegen de zogeheten 'energielobby'.

Niet bekend

Als de regering haar houding niet verandert, waarschuwt Jasin, zullen de voorspellingen over economische groei niet uitkomen. Juist gisteren maakten de Centrale Bank en het ministerie van financiën bekend dat de roebel het komende jaar stabiel zal blijven, dat de inflatie ongeveer 11,5 procent zal bedragen (laag in vergelijking met de afgelopen jaren) en dat omstreeks het jaar 2000 een economische groei van vijf procent per jaar mag worden verwacht.

Het verlenen van gunsten aan bevriende ondernemingen is een praktijk die moeilijk uit te roeien lijkt. Toevallig werd ook net gisteren bekend dat de privatisering van het telecommunicatie monopolie Svjazinvest-Rostelekom in handen wordt gegeven van twee Russische banken, Most en Alfa, die geen bijzondere expertise hebben in deze sector, maar wel de verkiezingscampagne van Jeltsin hebben helpen financieren. Het nog niet officieel bevestigde besluit roept herinneringen op aan verscheidene privatiseringen van vorig jaar, waar 's lands meest interessante bedrijven in handen vielen van de banken die uit naam van de overheid de verkoop van de bedrijven zelf hadden begeleid.

“Alfa en Most zijn nauw verbonden met de huidige politieke machthebbers en het heeft niets te maken met hun interesse in telecommunicatie. Het was gewoon hun beurt”, zo verklaarde een analist van ING Barings het besluit vanmorgen in The Moscow Times. “Het is een fait accompli. Dat soort dingen gebeuren in Rusland.” Een internationaal consortium onder leiding van N.M. Rothschild heeft in een reactie vanuit Londen laten weten zich uit de tender terug te trekken.

    • Hans Nijenhuis