Aanval Clinton op militair bewind in Birma

SINGAPORE, 27 NOV. De Amerikaanse president, Bill Clinton, heeft gisteren in Thailand felle kritiek geuit op het militaire bewind in buurland Birma. Hij verweet de regering in Rangoon een gebrek aan democratie en betrokkenheid bij de narcoticahandel, twee zaken die volgens Clinton wijzen op wetteloosheid in Birma.

“Elke natie heeft belang bij bevordering van een eerlijke politieke dialoog in Birma, die zal leiden tot een echt gevecht tegen criminaliteit, corruptie en narcotica, en een regering die acceptabeler is voor de mensen”, aldus president Clinton. Hij verwerkte zijn kritiek in een toespraak voor de universiteit van Chulalongkorn in Bangkok, waar hij gisteren een eredoctoraat in de economie ontving.

De kritische uitlatingen van Clinton contrasteren met de vriendelijke woorden die hij het afgelopen weekeinde over had voor China, dat recentelijk meermalen door de VS is beschuldigd van het ernstig verwaarlozen van de mensenrechten. Afgelopen weekeinde haalden de VS de banden met China aan na een ontmoeting tussen Clinton en zijn Chinese ambtsgenoot, Jang Zemin, in Manila, in de marge van de APEC-top. De ontmoeting tussen beide presidenten bevestigde de nieuwe benadering van de VS in zijn politiek tegenover China. Waar de afgelopen jaren werd gekozen voor confrontatie, geeft Clinton nu de voorkeur aan een dialoog.

Uit Clintons toespraak blijkt dat de Amerikanen voorlopig confrontatie verkiezen om een dialoog met Birma te forceren. Naast de kritiek op het militaire bewind had Clinton lovende woorden voor de Birmese oppositieleidster en winnares van de Nobelprijs voor de Vrede, Aung San Suu Kyi, die hij een “dappere hervormer” noemde. De president zei dat de VS niet willen proberen om Azië een Amerikaanse visie op democratie op te leggen, maar dat het land zich inspant voor fundamentele en universele verlangens. “Dappere hervormers als Aung San Suu Kyi herinneren ons eraan dat deze verlangens geen grenzen kennen”, aldus Clinton.

Clinton betoogde verder dat democratische ontwikkeling en economische groei onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. “Vrijheid en democratie versterken de vooruitzichten voor sterke en aanhoudende economische ontwikkeling”, aldus de president. Die visie staat haaks op wat veel Aziatische leiders betogen, namelijk dat discipline, en niet democratie, nodig zijn voor economische ontwikkeling. “Sommigen beweren dat democratie economische groei hindert in deze regio en in ontwikkelingslanden. Maar we hoeven niet verder te kijken dan de economische vitaliteit van Thailand, de Filippijnnen, Taiwan en Zuid-Korea om te zien dat economische groei en democratische ontwikkeling hand in hand gaan”, aldus Clinton.

Volgens hem bestaat er een “onlosmakelijke afhankelijkheid” tussen Azië en de VS. “In de 21-ste eeuw kan Amerika's toekomst niet zeker zijn als die van Azië twijfelachtig is”, zei Clinton. Hij beloofde dat de VS zullen vasthouden aan hun sterke aanwezigheid via een 100.000 man sterke troepenmacht in de Aziatische regio en het gebied van de Grote Oceaan. Clinton voegde er aan toe dat die Amerikaanse aanwezigheid niet gericht is tegen iemand of een land in het bijzonder. Daarmee wil de Amerikaanse president met name China gerust stellen.

De politieke situatie in Birma was een van de onderwerpen waarover de Amerikaanse president gisteren ook sprak met de kersverse Thaise premier Chawalit Yongchaiyudh die afgelopen maandag, speciaal voor het bezoek van de Amerikaanse president, was beëdigd. Hoewel Clinton tijdens zijn gesprekken met Chawalit geen druk heeft uitgeoefend op Thailand om Birma te bewegen tot democratische hervormingen, beloofde de Thaise premier een paar uur na Clintons toespraak zijn best te doen Birma's militaire leiders te overtuigen meer aandacht te schenken aan mensenrechten en democratie. “Ik wil hun zeggen: alsjeblieft, luister naar me, er gaat iets veranderen, jullie kunnen zo niet verder gaan. Veel mensen praten over mensenrechten, democratie, en jullie doen het nog steeds op deze manier”, aldus de Thaise premier.

    • Max Christern