Volwassen situaties en plastische taal

Waar zijn de tijden dat Nederland in de Verenigde Staten voornamelijk geassocieerd werd met tulpen en Anne Frank? Het is nu al zo'n tien jaar geleden dat de Nederlandse overheid enige miljoenen investeerde om de verdere Nederlandse cultuur in de Verenigde Staten te propageren. Men koos toen voor de staat Texas, bekend om zijn cultuurgevoelige tv-serie Dallas.

Het Nederlandse programma werd een mislukking; men lustte de Nederlandse cultuur niet, of men bereikte het verkeerde publiek. Maar er moet toch íets beklijfd zijn van deze pogingen. Dat gevoel had ik tenminste toen ik kortgeleden vol verwachting het Underman Theatre in Dallas binnentrad. Het onderaards gelegen theatertje bevond zich in een buurt vol verbouwde pakhuizen, waar je je zo te zien een paar jaar geleden na zonsondergang beter niet ongewapend kon bewegen. Mijn verwachtingen waren hooggespannen, want het theaterstuk The Deatherians zou handelen over mijn eigen woonplaats: 'the recesses of a decayed, drug-riddled Amsterdam of the future, a scathing commentary on health care and business'. Dat leek me wel wat, zeker omdat het beoogde publiek in verhoogde opwinding werd gebracht door de zinsnede 'This play contains adult situations and extreme graphic language. For mature audience only'. Dat beloofde wat! Er werd niet naar mijn leeftijd gevraagd, wellicht leek ik 'matuer' genoeg, maar bij de ingang werd ik ook nog eens gewaarschuwd dat er gerookt zou worden op het toneel. Alsof de 'adult situations' al niet zondig genoeg zouden zijn.

Een jeugdig cultureel ogend publiek bevolkte vol verwachting de kelder en bleek elkaar bijna allemaal te kennen. Uit het programmaboekje bleek mij dat dit theater zich tot doel stelde de 'vanguard of the avant-garde' te zijn, dus ik ging er eens goed voor zitten.

Niet bekend

Naast de blote damesborsten had het roken op het toneel ook een opwindend effect op het publiek, zeker nadat op een gegeven moment sprake was van een lichte hasj-geur.

Uit het programmaboekje bleek me dat de schrijver John O'Keefe al enkele jaren met dit stuk had geworsteld. Het was geweigerd in New York, maar na wat workshopping in San Francisco had men het in Dallas aangedurfd. De wereldpremière werd in elk geval met een luid applaus beloond. Wellicht heeft dit stuk een opbeurend effect op het toeristenbezoek, maar ik heb mij na afloop toch maar niet als Amsterdammer bekendgemaakt.