Rome verrast door achterdocht van Europese partners

ROME, 25 NOV. Op zijn eerste Europese examen, over de herintrede van de lire in het Europese muntstelsel, heeft Italië zich met een schok gerealiseerd dat 'Europa' een zwaardere materie is dan het had gedacht.

In de reacties van regeringszijde overweegt de vreugde. Premier Romano Prodi en verscheidene ministers onderstrepen dat dit een eerste pas is naar deelname aan de Economische en Monetaire Unie. Maar met name de harde Duitse opstelling heeft Rome duidelijk verrast. Zelfs de peptalk in het regeringskamp heeft een ondertoon van zorg: dat de kritiek van Bonn niet was voorzien, en dat er kennelijk nog heel wat moet gebeuren wil Italië rijp worden bevonden voor de EMU. Het is niet de eerste keer dat Prodi een roze bril wordt verweten. In zijn financieel-economische driejarenplan van de zomer ging het kabinet er nog van uit dat Italië geen haast hoefde te maken. In september kreeg de Italiaanse regering in Spanje en in Ierland te verstaan dat er geen korting of uitstel wordt gegeven. In een paar dagen werd toen een enorme bezuinigingspakket opgesteld. Nu heeft Prodi zich laten verrassen door de harde Duitse opstelling. Het heeft zichtbaar veel moeite gekost om een akkoord te bereiken, en Italië moest onder zijn laatste bod van 1000 lire voor een mark gaan zitten om te voorkomen dat in Australië en Azië de valutamarkten opengingen zonder akkoord in Brussel.

De Republikeinse leider Giorgio La Malfa verweet zijn bondgenoot Prodi dat hij niet in de gaten heeft gehad dat Bonn de Italianen niet helemaal vertrouwt. “Ongelukkigerwijze is aanwezigheid van Italië voor de Duitse publieke opinie een teken dat de Euro niet helemaal serieus is,” zei La Malfa. “Dat is onprettig en niet terecht, maar het is zo.” Daarom kon Prodi zaterdagavond niets beginnen met de feestrede die hij al op zak had. Minister van Schatkist Carlo Azeglio Ciampi onderstreepte vannacht dat geen afspraken zijn gemaakt over extra bezuinigingen. Maar de reserves in Europa ten aanzien van Italië, doen de alarmlampjes aangaan. Kennelijk moet het land nog meer bezuinigen om geloofwaardig te zijn. De merkwaardige Eurobelasting met de belofte van gedeeltelijke terugbetaling, het voortdurende uitstel van de privatisering van de telecommunicatieholding Stet, de aarzeling om te snijden in het te kostbare pensioenstelsel - dat zijn irritatiepunten die de instemming over de dalende inflatie en het slinkende begrotingstekort overschaduwen.

In dat opzicht is soms jaloezie merkbaar ten opzichte van Frankrijk. Waarom krijgt Parijs toestemming voor zijn truc met France Telecom? In Italiaanse ogen was de beste uitkomst van het weekeindje vergaderen een herschikking van het EMS geweest met een lichte devaluatie van de Franse franc.

Volgens het kabinet werkt de hogere spilkoers dan waarop was ingezet, uiteindelijk ook in het voordeel van de exporterende industrie. “We hebben onze plaats in Europa weer ingenomen,” zei minister van industrie Luigi Bersani. “We hebben een geloofwaardigheid gekregen die onze bedrijven zal helpen.” Maar oppositieleider Berlusconi zei dat “de Italiaanse industrie een gunstiger wisselkoers had verdiend.” Volgens Innocenzo Cipolletta, directeur van de werkgeversorganisatie Confindustrie, wekt de spilkoers “zorgen voor de competitiviteit van het economische systeem.” De werkgevers roepen nu al om meer bezuinigingen. Want afgelopen weekeind is gebleken dat Italië niet moet vertrouwen op politieke korting.