Loekasjenko wint volksstemming

MINSK, 25 NOV. Een overgrote meerderheid van de kiezers in Wit-Rusland heeft gisteren in een omstreden referendum vóór uitbreiding van de bevoegdheden van president Aleksandr Loekasjenko gestemd.

Volgens de Nationale Kiescommissie heeft 70,5 procent van alle ingeschreven kiezers zich uitgesproken voor Loekasjenko's versie van grondwetswijzigingen, die neerkomen op uitbreiding van zijn bevoegdheden. De opkomst bedroeg officieel 84 procent. Die hoge opkomst werkte sterk in het voordeel van Loekasjenko, die vooral op het platteland veel aanhang heeft. Volgens Viktor Gontsjar, de vorige week door Loekasjenko ontslagen voorzitter van de Nationale Kiescommissie, is het hoge opkomstpercentage vervalst. Zelfs op het hoogtepunt van politiek debat, in 1994, was de opkomst bij verkiezingen veel lager dan 84 procent, en die werden bovendien in de zomer gehouden. “Het percentage van 84 is simpelweg fantastisch”, zei Gontsjar.

In het referendum vroeg Loekasjenko de kiezers om een drastische uitbreiding van zijn bevoegdheden en om een nieuwe ambtstermijn, die gisteren zou ingaan. Om dat te bereiken had zijn voorstel de steun van de helft van de ingeschreven kiezers nodig.

Het referendum is maandenlang inzet geweest van een bitter conflict tussen de president enerzijds en het parlement en het Constitutionele Hof anderzijds. Het ging daarbij vooral om de vraag of de uitslag bindend is. Bemiddeling door de Russische premier Tsjernomyrdin leidde vrijdag tot een compromis, dat echter later vrijdag noch door het parlement, noch door het Constitutionele Hof werd geaccepteerd. Loekasjenko verklaarde zaterdag per decreet de uitslag van het referendum bindend.

In een televisietoespraak zei de president: “Dit is geen keus tussen president en parlement. Het is een keus tussen chaos en anarchie aan een kant en discipline, orde en een verandering ten goede aan de andere kant”. Hij hekelde het parlement wegens het chaotische debat, vrijdag, over het onder Russische druk tot stand gekomen compromis: “Het was een dierentuin.” Semjon Sjaretski, de voorzitter van het parlement, beschuldigde Loekasjenko van pogingen “met antigrondwettelijke middelen de macht te grijpen”.

Het Constitutionele Hof onderzoekt de geldigheid van een parlementair verzoek om afzetting van Loekasjenko. Het moet bepalen of Loekasjenko de grondwet heeft geschonden. (AFP, Reuter, AP)