Lee Konitz: geluk is voor de oude jazzman

Concerten: Lee Konitz (altsaxofoon) en het trio van pianist Rein de Graaff. Gehoord: 23/11 Theater Figi, Zeist. Verder: 25/11 Dizzy Rotterdam; 26/11 MC F.Philips Eindhoven; 27/11 Oranjerie Roermond; daarna Tilburg, Groningen, Utrecht, Voorburg.

Grupo Zamanakitoki o.l.v. bassist Eric Calmes. Gehoord: 23/11 Amsterdam.

Dat de regionale cultuurspreiding wat de jazz betreft in volle gang is bewijst de tournee van saxofonist Lee Konitz door ons land. Optredens in Apeldoorn, Roermond, Zeist en Voorburg, wie had dat 35 jaar geleden durven voorspellen? Konitz was in die tijd net de dertig voorbij en verkeerde in een fantastische vorm. Motion uit '61 is er een bewijs van. Kracht en motoriek zijn op deze lp in perfecte balans met structurerend vermogen en zin voor suspense.

Dat Konitz sindsdien aan kracht heeft ingeboet is logisch, hij is inmiddels 69. Toch durfde hij in Zeist te openen met een cadens, al kostte hem dat hoorbaar moeite. Typisch Lee Konitz mag men wel zeggen, want al verhult hij zijn huidige buik liefdevol door een slank afkledend zwart Mao-pak en zijn kin door een wijze grijze baard, in de muziek is hij altijd goudeerlijk geweest. Liever naakt dan namaak, zoals dat heet. Zó naakt dat je hem soms wel toe zou willen spreken: lieve Lee, zou je dat nu wel doen, zomaar invallen in de 17de maat en zonder je begeleiders een seintje te geven zulke dwarse modulaties spelen?

Maar terwijl je het denkt, besef je dat het onzin is. Lee Konitz is geen conservatorium-knul die het volgens de regels moet gaan maken maar een gelouterde oude leeuw die zucht zoals hem dat uitkomt. Dus geef je je over. Aan zijn fluwelen, soms kwijnende geluid waar geen versterking aan de pas komt, en aan zijn lyrische lezing van Easy Living, een geluksdroom van een jazzman op jaren.

Na de riante condities van het Figi-theater, onderdeel van een modern complex dat ook een hotel, restaurant en bioscoop herbergt, is het in het BIMhuis ouderwets afzien. In plaats van after shave en eau de toilette domineert hier de lucht van weed, heeft de helft van het publiek een krappe staanplaats er is er veel luidruchtig sociaal verkeer. Ideale omstandigheden derhalve voor musici die nog iets te bevechten hebben, zoals de Antilliaans Nederlandse groep Zamanakitoki die zijn debuut cd Kaya Grandi ten doopt houdt omlijst door spreekbeurten, knallende kurken en kerststerretjes.

Bassist en leider Eric Calmes waardeert het allemaal met een brede smile maar lijkt nog gelukkiger wanneer de band lekker draait. Soleren laat hij het liefst aan anderen over, Pedro Libert bijvoorbeeld op de weerbarstige altviool of gastfluitist Ronald Snijders in een vlotte versie van het titelstuk.

De hevig levende muziek van Zamanakitoki is gegroeid uit vele wortels en bronnen en past daardoor, anders dan die van Lee Konitz, nauwelijks in het vakje jazz. Maar dat mag voor programmeurs in den lande geen bezwaar zijn want deze Euro-Afro-Caribische mix is er 'voor iedereen die meer wil dan dansmuziek alleen'. Ook voor het Figi Theater in Zeist dus, waar naast de potpalmen op het podium ook de ruime zetels dus zouden kunnen blijven staan.