KLM wil staatsbelang terugdringen

25 NOV. De directie van KLM en de overheid voeren oriënterende gesprekken over de mogelijkheid dat een deel van het staatsbelang in de maatschappij, momenteel 38,2 procent, wordt verkocht. Dat hebben KLM en de rijksoverheid vanochtend in een gezamenlijke verklaring bekendgemaakt.

Het is op dit moment nog te vroeg om te zeggen dat een deel van het staatsbelang in KLM inderdaad wordt afgestoten, aldus de verklaring. Het terugkopen van aandelen geldt bij KLM al enige tijd als een van de mogelijkheden om de eigen positie verder te versterken. Door aandelen terug te kopen en vervolgens in te trekken, kan KLM onafhankelijker opereren.

De onderhandelingen tussen de overheid en KLM kunnen pas op gang komen als de KLM erin slaagt haar alliantie met de Amerikaanse vliegtuigmaatschappij North West Airlines te verzakelijken, zo zeggen doorgaans goed ingevoerde financiële bronnen. KLM bezit een aandelenpakket van ruim 19 procent in NorthWest, maar de twee partijen lagen tot voor kort met elkaar overhoop over de rechten van de aandeelhouders. KLM streeft naar een nieuwe invulling van de relatie met NorthWest, bij voorkeur in de vorm van een vijfjaars contract. Als dat lukt is de weg vrij om het aandelenbezit van KLM in NorthWest te verkopen. Dit pakket bestaat uit twee soorten aandelen: gewone effecten en preferente aandelen (met vast dividend). De gewone aandelen (21,7 miljoen stuks) brengen het meest op: zij vertegenwoordigen een waarde van, omgerekend, 1,7 miljard gulden. Als de deal met NorthWest rond is, kan de opbrengst van de verkoop van deze aandelen gebruikt worden om het aandelenbelang van de staat in KLM deels in te kopen. De overheid kan bijvoorbeeld haar gewone aandelen van de hand doen zoals zij eerder dit jaar bij voormalige staatsdeelneming DSM ook deed. Dat levert, bij de huidige koers van KLM-aandelen, ongeveer 1,1 miljard gulden op. Op zijn beurt kan KLM vervolgens nieuwe preferente aandelen plaatsen bij de overheid en enkele financiële instellingen om het Nederlands karakter van de luchtvaartmaatschappij te continueren. Het nationale karakter is ondermeer van belang voor onderhandelingen met buitenlandse overheden over landingsrechten.

Wanneer de KLM mocht besluiten aandelen te kopen van de staat dan zou dat de luchtvaartmaatschappij een betere positie verschaffen voor onderhandelingen met een nieuwe partner. In de luchtvaartwereld wordt de KLM als een semi-staatsbedrijf beschouwd, hetgeen een belemmering kan vormen voor een nieuwe partner om toe te treden tot KLM-NorthWest. In Europa is het gezien het marktaandeel van 4,4 procent van de KLM van belang dat de luchtvaartmaatschappij een nieuwe partner krijgt. Met de Spaanse luchtvaartmaatschappij Iberia, die een Europees aandeel heeft van 9 procent, wordt al gepraat. Binnen KLM-kringen wordt echter ook druk gespeculeerd over toetreding tot de alliantie British Airways-American Airlines. De KLM zou dan haar samenwerking met NorthWest moeten opgeven.