ABN Amro slikt een 'groeiversneller' in de VS

AMSTERDAM, 25 NOV. Een week voordat de bank ABN Amro het bod op het Amerikaanse Standard Federal Bancorporation (SFB) bekendmaakte, had bestuursvoorzitter J. Kalff al aangegeven hoe hij over deze vorm van expansie dacht. “Overnames zijn groeiversnellers”, zei hij in een gesprek met deze krant, dat een prelude bleek te zijn: “En juist in de Verenigde Staten zijn overnames een volledig geaccepteerde groeivorm.”

Het bod op SFB in Detroit kwam vrijdag na deze uitspraak niet als een echte verrassing, ook al is de som van 1,9 miljard dollar (3,3 miljard gulden) de grootste die ABN Amro ooit op tafel heeft gelegd voor een overname. De aankoop combineert aanval met verdediging. De inlijving past in de ambitie van ABN Amro om wereldwijd een dominante speler te worden in de entire banking, een bank die in principe alle bankprodukten levert. Tegelijkertijd kan ABN Amro met SFB in de staat Michigan in het Amerikaanse midden-westen een verdedigingswal opwerpen tegen concurrenten, die in het huidige spel van fusies en overnames flink zijn gegroeid.

De VS is voorlopig de enige plaats waar ABN Amro 'de groeiversneller' slikt in haar wereldwijde wedstrijd met andere entire banks zoals Deutsche Bank. Op de wereldkaart van de bank ontbreekt geen continent, maar grote overnames zijn buiten de VS niet eenvoudig, zo gaf Kalff al eerder aan. In Duitsland en Frankrijk is overname repectievelijk onmogelijk en onwenselijk gebleken. In Oost-Europa behoort het wel tot de mogelijkheden, zoals onlangs weer bleek bij de overname van Magyar Hirtel in Hongarije, maar het zal niet om heel grote transacties gaan. In Latijns Amerika is de opbouw van een eigen kantorennet aantrekkelijker dan bestaande banken over te nemen. Het verkrijgen van bankvergunningen is in Azië al lastig, terwijl het verwerven van een meerderheid in een lokale bank bijna overal in de regio onmogelijk is.

ABN Amro is de grootste buitenlandse bank in de VS met een balanstotaal van 112 miljard gulden, SFB niet meegerekend. De thuisbasis is de staat Illinois, waar eind jaren zeventig LaSalle voor een prikkie werd gekocht. De afgelopen jaren werd in deze staat - hoofdstad Chicago - de aanwezigheid versterkt met onder meer de aankoop van Cragin, Talman en onlangs Colombia National Bank, terwijl in 1991 European American Bank in New York volledig werd ingelijfd. De expansie van ABN Amro is des te opvallender, omdat onder meer Britse concurrenten zoals National Westminster zich tot “onbegrip” van Kalff juist hebben teruggetrokken uit de VS.

Met SFB, waar 4.000 mensen werken, betreedt ABN Amro nu ook de staat die grenst aan Illinois, Michigan, en de buurstaten Ohio en Indiana. ABN Amro bejubelt de geografische versterking in het midden-westen en de toename van het aantal kantoren hier, de forse uitbreiding van de hypotheekportefeuille en de kostenbesparingen die behaald kunnen worden door LaSalle en SFB te integreren. In feite schept ABN Amro een basis om het spel dat in Illinois met succes werd gespeeld - een bank overnemen, in dezelfde staat weer een bank overnemen, kostenvoordelen behalen met integratie - te herhalen in Michigan.

ABN Amro schetst niet alleen de strategische, maar ook de financiële winst van de SFB-deal. Van de overnamesom van 1,9 miljard dollar, wordt 750 miljoen dollar gefinancierd met de uitgifte van preferente aandelen door ABN Amro North America, de rest komt de middelen van ABN Amro. De winst van SFB zal naar verwachting zo hoog uitvallen, dat de overname reeds in 1997 “een positief effect van enkele dubbeltjes” op de winst per aandeel zal hebben. Bij eerdere overnames werd de directe winst voor de aandeelhouder in ABN Amro niet zo duidelijk aangegeven.

De pluspunten kunnen niet verhelen dat het bod op SFB ook een defensieve zet is op het schaakbord van de uiterst beweeglijke Amerikaanse bankenmarkt. De versoepeling van de tot voor kort uiterst strikte bankwetgeving in de VS - die voor een deel nog moet worden gerealiseerd - heeft geleid tot een ongekende golf van fusies en overnames. In enkele jaren tijd is het aantal banken daardoor teruggelopen van 14.000 tot 10.000 banken, maar dat is in vergelijking met West-Europa nog steeds een hoog aantal. De verwachting is dan ook dat de schaalvergroting nog lang niet ten einde is.

Voor ABN Amro was dit proces aanleiding om, zoals Kalff aangaf, te kijken of de bank nog “steeds blij is met haar positie”. Het antwoord was blijkbaar ontkennend. De dominante positie in het midden-westen dreigde te worden aangetast door de groei van de concurrenten. Voor SFB, dat de zakenbank Merrill Lynch had gevraagd een koper te zoeken, waren meer kapers op de kust.

De beleggers gaven gretig blijk van vertrouwen. Vrijdagmiddag ging de koers van het aandeel ABN Amro, dat tot voor kort aanhikte tegen de grens van 100 gulden, na het nieuws met 4,40 gulden naar 109,70 gulden. Vandaag sneuvelde dit all time high al op 112 gulden rondom het middaguur.

    • Karel Berkhout