Compromis Wit-Rusland van de baan

MINSK, 23 NOV. Parlement en president van Wit-Rusland stonden gisteren opnieuw lijnrecht tegenover elkaar inzake het referendum van zondag, waarmee president Loekasjenko een verdere uitbreiding van zijn bevoegdheden probeert af te dwingen. Een onder Russische druk tot stand gebracht compromis dat het referendum slechts een consultatief karakter toekende, haalde in het parlement geen meerderheid.

Vier stemmingsrondes konden gisteren een impasse niet doorbreken. De parlementariërs, van wie 88 van de 199 vóór het akkoord stemden, komen pas dinsdag opnieuw bijeen. Loekasjenko kondigde gisteravond aan opnieuw met de Russische regering te zullen spreken. De president beslist vandaag of hij het akkoord in zijn geheel in zal trekken.

Volgens Aleksandr Loekasjenko was het referendum over een verlenging van zijn ambtstermijn tot 2001 en een verdere uitbreiding van zijn bevoegdheden bindend. Het parlement achtte dit onacceptabel en bracht een afzettingsprocedure op gang.

Een lang telefoongesprek tussen de Russische president Jeltsin en Loekasjenko kon het conflict niet oplossen. Na bemiddeling door de Russische premier, Viktor Tsjernomyrdin, die speciaal naar Minsk vloog, bereikte de Witrussische president donderdag een akkoord met parlementsvoorzitter Simion Sjaretski. Het referendum zou slechts een consultatief karakter krijgen en vervolgens zou een commissie zich over de kwestie buigen. Tegenstanders van het akkoord menen dat de president via deze commissie, die voor een deel uit parlementsleden zal bestaan die de president steunen, alsnog zijn zin zal krijgen.

De president verscheen gisteren zelf voor het parlement om te eisen dat de afgevaardigden het akkoord nog dezelfde dag zouden goedkeuren.

Maar na uren debatteren, vier mislukte stemmingen en geruzie over procedures besloten de parlementariërs de stemming op te schorten. Loekasjenko noemde het niet-ratificeren van het akkoord een “buitengewoon barbaarse onverantwoordelijkheid”.

De tegenstanders van Loekasjenko in het parlement beschuldigden parlementsvoorzitter Sjaretski van verraad. “We hebben niets van Loekasjenko gekregen”, klaagde een liberale afgevaardigde.

De Russische president Jeltsin noemde het akkoord gisteren in een vraaggesprek voor de televisie een “grote overwinning”. “Als bevriend land kunnen we niet toestaan dat Wit-Rusland verdeeld raakt en op deze weg voortgaat”, aldus Jeltsin, die gisterochtend het ziekenhuis verliet. (AFP, Reuter, AP)