Vrolijke toverkunsten van vijf molenaarsleerlingen

Kindervoorstellingen: 1. Meester van de Zwarte Molen naar Otfried Preussler. Tekst: Bas Zuyderland; regie: Inèz Derksen. Vanaf 9 jaar. Gezien 17/11 De Brakke Grond Amsterdam. Tournee t/m 5/2. Inl. Stip Produkties 020-6230623.

2. M/V naar George Farquhar. Door het MUZ-theater. Tekst: Nic Brink, Theo Fransz, Allan Zipson; regie: Allan Zipson. Spel: Lillian van Bennekom, Colla Marsman e.a. Vanaf 14 jaar. Gezien 21/11 De Krakeling Amsterdam. Tournee t/m 4/5. Inl. 035-6936708.

Vijf acteurs in boerenkielen klossen onverschillig over de speelvloer terwijl het publiek gaat zitten. Een van hen heeft een boek onder zijn arm, als een bijbel. Het is het klassieke kinderboek Meester van de Zwarte Molen (Krabat) van Otfried Preussler uit 1971, dat de geheimen van de komende voorstelling bewaart. Een voor een stellen de acteurs zich voor als de molenjongens, de mooie, evenwichtige meesterknecht Tonda is erbij, de jolige Juro en natuurlijk de kleine Krabat. Met verbaasde blik luistert hij naar het begin van het boek, dat de anderen uit het hoofd opzeggen.

Krabat zwerft als bedeljongen met twee vrienden door de wouden van Oost-Europa, als hij driemaal achter elkaar in een droom gemaand wordt naar de molen aan het zwarte water van het Koselmoeras te gaan. Hij gehoorzaamt en als hem door de mulder wordt gevraagd of hij het molenaarsvak wil leren en ook 'al het andere', knikt hij gretig van ja.

Bijna ongemerkt hebben de acteurs hun onverschillige houding laten varen. In plaats van ongeïnteresseerde pubers staat hier nu een stel gretige tovenaarsleerlingen, vervuld van respect voor hun meester. Maar de voorstelling blijft laconieker dan het boek, want de voordtdurende onderhuidse spanning van het boek is nauwelijks aanwezig. Hun toverkunsten zijn vrolijk: ze kietelen een meelzak, waardoor Krabat ineens gierend van het lachen over de grond rolt. Er is sprake van 'de Haneveer', die bij elke nieuwe maan langs komt rijden om tanden en botten te laten malen, maar regisseuse Inèz Derksen heeft nagelaten de dreiging die uitgaat van dit personage invoelbaar te maken. Met eenvoudige aanpassingen van het licht op het mooie houten rad dat de molen voorstelt, had de voorstelling al spannender kunnen zijn.Niettemin verveelt 'Meester van de zwarte molen' geen moment, vooral door het aanstekelijke plezier van de acteurs. Die lachen en klinken samen en kijken af en toe steels benauwd naar hun meester. Ontroerend is de voorstelling als Mirjam Midderham, die niet overtuigde als mannelijke molenknecht, een doek rond haar hoofd slaat en een Paaslied zingt. Zij is de voorzangeres voor wiens liefde Krabat zijn tovenarij inruilt.

Ook de voorstelling M/V van het MUZ-theater is maar heel even serieus, als actrice Colla Marsman opeens gevoelig een liefdeslied uit de jaren vijftig zingt. Een bezwaar is dit niet, want er wordt een meeslepend spektakel aan kluchtige situtaties geboden: acteurs struikelen over hun benen, vallen door het decor, doen gekke dansjes en jubelen te pas en te onpas.

Marsman speelt een aan lager wal geraakte sexy dandy met een elegant snorretje in een fluwelen broek. Haar medespeelster Lillian van Bennekom is ook in travestie. Al even overtuigend als deze beide heren zijn Jan Elbertse en Michel Sorbach als rijke dames in taartjurken, die voor hen vallen. M/V is gebaseerd op 'The Beaux Strategem' van de Ierse George Farquhar, een stuk uit 1707, dat gaat over oplichterij en liefde. Het werd ingekort en slim vermengd met muzikale intermezzo's van een celliste, een violist en een toetseniste.

Wie ooit heeft beweerd dat veertienjarigen niet geboeid zouden kunnen worden door theater, moet naar deze voorstelling komen. Lastige pubers joelen, klappen en stampen op afroep mee, als peutertjes voor een poppenkast. Vooral acteur Theo Fransz steelt de show als de onhandige, vertederende bediende Scrub. Terwijl iedereen zijn fortuin en zijn geliefde vindt, blijft hij over. Maar de zaal kan hem wel zoenen, in zijn grote bolle broek.

    • Judith Eiselin