Op valreep compromis in Wit-Rusland

MINSK, 22 NOV. Een compromis tussen president Aleksandr Loekasjenko van Wit-Rusland en de voorzitters van het parlement en het Constitutionele Hof heeft vanochtend vroeg de crisis rond het referendum van zondag bezworen.

Het akkoord werd gesloten na ingrijpen van de Russische premier, Viktor Tsjernomyrdin, die gisteren naar Minsk reisde.

Het akkoord houdt in dat het referendum van zondag, waarin Loekasjenko vraagt om verlenging van zijn ambtstermijn en een verdere drastische uitbreiding van zijn bevoegdheden en waarin het parlement vraagt om de afschaffing van het presidentschap, slechts een consultatief en geen bindend karakter heeft. In ruil voor die concessie van Loekasjenko ziet het parlement af van een afzettingsprocedure, die eerder deze week tegen Loekasjenko op gang was gebracht. Het akkoord haalt - waarschijnlijk slechts voor korte tijd - de angel uit het bittere conflict tussen Loekasjenko en het parlement dat Wit-Rusland nu al maanden in zijn ban heeft.

Aanvankelijke pogingen van Rusland om nog te bemiddelen voordat de Witrussen zondag naar de stembus gaan leken deze week te mislukken. De Russische president Jeltsin kon in een lang telefoongesprek Loekasjenko niet tot een compromis bewegen, Loekasjenko weigerde ook te praten met de voorzitters van de twee kamers van het Russische parlement, die voor een bemiddelingspoging naar de grensstad Smolensk waren gekomen. Ook oproepen uit veel andere landen - de buurlanden Polen, Litouwen en de Oekraïne, maar ook de VS en veel Westeuropese landen - om tot een compromis te komen, werden door Loekasjenko genegeerd. Gisteren riep hij nog niet bereid te zijn zijn macht “met wie dan ook” te delen.

Gisteren vloog Tsjernomyrdin met de voorzitters van het Russische parlement onverwachts naar Minsk om alsnog met Loekasjenko te praten. Dat leidde tot een gesprek van Loekasjenko met de voorzitters van het parlement en het Constitutionele Hof. Het overleg duurde tot vanochtend om half zeven plaatselijke tijd een akkoord werd bereikt. Het voorziet verder in de bijeenroeping van een grondwetgevende vergadering, die zich de komende drie jaar moet beraden over wijzigingen van de grondwet. Het parlement en de president benoemen elk twintig leden van dat orgaan. Het wordt voorgezeten door Loekasjenko. (Reuter, AFP)