Fusiepartners willen verder uitdijen

ROTTERDAM, 22 NOV. De banken fuseren, de vakbonden fuseren en nu fuseert ook de enige Nederlandse financiële instelling waarin een bond de meerderheid van de aandelen heeft. Waarom gaat de Reaal Groep, waarin de FNV meerderheidsaandeelhouder is, nu samen met de grotere SNS Groep, een bundeling van vooral (voormalige) regionale spaarbanken?

“Dat hebben meer mensen zich afgevraagd”, zegt bestuursvoorzitter W. Tuinenburg van Reaal. “In 1992 hebben wij de CVB Bank aan SNS verkocht. Toen waren wij net zelf samen met De Centrale en Concordia, de verzekeraars, en de integratie van de banken in de groep. Een zelfde fusieproces speelde bij SNS, die namen iedere keer een spaarbank erbij. In deze wereld praat iedereen met iedereen.”

Tegen de achtergrond van grote nationale fusies in de financiële sector (ABN Amro, ING, Rabo/Interpolis/Robeco), van grensoverschrijdende krachtenbundelingen (Fortis Amev) en van lokale overnames (Generale Bank) vinden ook regionale partijen dat zij niet kunnen achterblijven. De markt is in minder dan een decennium bijna omherkenbaar veranderd. Sinds de fusies kan de consument nauwelijks nog ontkomen aan de financiële aanbiedingen. Per post, per telefoon, op de tv, via bankkantoren en zelfstandige of aan een maatschappij of bank gebonden tussenpersonen bestoken de financiële verkopers de consumenten.

De markt, die ooit netjes verdeeld was, is een vechtmarkt geworden, waar de aanbieders zich in de handen kunnen wrijven dat de overheid zich terugtrekt uit een deel van de sociale verzekeringenen en meer ruimte wil bieden voor particuliere pensioenvoorzieningen. Dat vergt oplopende investeringen: niet meer in bakstenen bankkantoren, maar in slimme en gemakkelijk bruikbare automatiseringssystemen en in kennis en verkooptechnieken van medewerkers. Schaalgrootte is onmisbaar. Een eigen identiteit ook.

SNS is van oudsher sterk in het zuiden en oosten van het land, Reaal in het westen. SNS is vooral een bank met een verzekeraar erbij, Reaal ziet er precies tegenovergesteld uit. Tuinenburg en zijn nieuwe collega drs. J. Vugts van SNS kunnen de 4.400 personeelsleden geruststellen: de fusie heeft, in tegenstelling tot die van bijvorbeeld ABN en Amro, geen gevolgen voor de werkgelegenheid. Tuinenburg:“Dit is geen fusie van partijen die dubbelop zijn, maar van elkaar aanvullende partners.”

De banken van Reaal, ASN (die met de slogan 'Rente zonder bijsmaak' een duidelijk profiel heeft) en de Hollandse Koopmansbank (omgevormd tot een vermogensbeheerder), konden wel wat versterking gebruiken, zo indiceert Tuinenburg. SNS op zijn beurt zoekt verdere expansie op het gebied van verzekeringen als aanvulling op de relatief nieuwe aanwinst (sinds 1995) NOG. Vugts ziet allerhande mogelijkheden om produkten van SNS, zoals beleggingsfondsen, via de verkoopkanalen van Reaal af te zetten, en het omgekeerde geldt voor bijvoorbeeld pensioenverzekeringen uit de Reaal-stal.

Door de fusie vermindert SNS zijn afhankelijkheid van de rente-opbrengsten, zo vertelt Vugts. Banken willen het relatieve aandeel van de rente-inkomsten verminderen: op dit moment verdienen zij geld als water doordat er een ruime kloof zit tussen de rente die klanten op hun spaargeld vergoed krijgen en de rente die de banken zelf ontvangen van hun klanten, zoals bedrijven en mensen met een woninghypotheek.

SNS is al een aardig eind gevorderd door de inlijving van NOG, de ontwikkeling van eigen beleggingsfondsen en introductie van een goedkope telefoonlijn voor effectenorders. In 1995 bestond bijna driekwart van de opbrengsten nog uit inkomsten uit de rentemarge. Door de fusie met Reaal zakt dat naar ongeveer de helft, zo verwacht Vugts. Reaal haalt zijn inkomsten vooral uit de verkoop van verzekeringen: 87 procent van de baten komt uit deze activiteiten, terwijl de twee banken goed zijn voor 13 procent van de inkomsten.

Is dit de laatste fusie voor twee ervaren fusiepartijen? Vugts: “Wij zijn straks groot en breed genoeg. Als je kijkt naar de ruimte die er ontstaat tussen de overheid die zich deels terugtrekt uit de sociale verzekeringsstaat en de particuliere verzekeringen, dan missen wij nog een partner op het gebied van zorgverzekeringen.”

    • Menno Tamminga