VVD en PvdA botsen in senaat over gedoogbeleid

DEN HAAG, 21 NOV. Tijdens de algemene politieke beschouwingen in de Eerste Kamer kwamen de fractievoorzitters van VVD en de PvdA met elkaar in botsing over het gedogen van gebruik en verkoop van soft drugs. Volgens VVD-senator Korthals Altes duidt de neiging tot gedogen op 'een karakterzwakte'. PvdA-senator Cohen verzette zich tegen die kwalificatie.

In de eerste termijn, afgelopen dinsdag, zei Korthals Altes: “Gedogen wordt ten onrechte in verband gebracht met tolerantie of verdraagzaamheid, vooral als het om verdovende middelen gaat. Tolerantie en verdraagzaamheid zijn van oudsher liberale deugden. Te liberaal, te verdraagzaam, te tolerant bestaat dus in beginsel net zo min als te deugdzaam. De neiging om te gedogen heeft dan ook niets te maken met verdraagzaamheid, maar alles met toegeeflijkheid. Tolerantie is een deugd, toegeeflijkheid een zwakte, een karakterzwakte, en is daarom afkeurenswaardig.”

In de tweede termijn, gistermiddag, kwam PvdA-fractievoorzitter Cohen hierop terug. Hij zei: “Gedoogbeleid (..), heeft ons naar mijn gevoel in de afgelopen decennia geen windeieren gelegd, niet bij ingewikkelde vraagstukken zoals abortus en euthanasie, maar ook niet bij het vraagstuk van het drugsbeleid, dat naar onze opvatting beter is dan het drugsbeleid in andere landen.”

Korthals Altes antwoordde: “Ter voorkoming van misverstand, als zou mijn fractie niet voor de gegroeide praktijk in de euthanasie zijn omdat wij ons tegen gedogen verzetten, merk ik op dat er bij de euthanasie uitdrukkelijk rechtspraak is, waarbij onder bepaalde gevallen overmacht wordt aangenomen. Dat is een rechterlijke uitspraak na een rechterlijke toetsing. Als het vervolgingsbeleid zich aanpast bij de rechtspraak, doet het vervolgingsbeleid niet anders dan wat het moet doen, namelijk zich niet alleen richten op de wet, maar ook op de jurisprudentie. Dan is het geen gedogen meer, maar het volgen van de rechtspraak.”

Cohen: “Zeker, maar zowel in de kwestie van de euthanasie en de kwestie van de abortus als in de kwestie van het drugsbeleid leidden de mogelijkheid van het gedogen en de mogelijkheid van het opportuniteitsbeginsel (de mogelijkheid voor het OM bepaalde zaken wel en niet te vervolgen, red.) ertoe dat zich een beleid kan ontwikkelen. Om nu te zeggen dat gedoogbeleid een karakterzwakte is en dat je dat vooral niet moet doen, gaat mijn fractie net een stap te ver.”

Korthals Altes: “Voorzitter, ik heb gisteren betoogd dat het opportuniteitsbeginsel bestemd is voor individuele gevallen. Daarvoor is het goed. Je kunt dan zeggen dat er in dat geval gedoogd is. Waar wij ons tegen verzetten is een opportuniteitsbeginsel dat zich op hele categorieën richt, waardoor die hele categorie gedoogd wordt.”