Sterke positie Stork in Slochteren-klus

ROTTERDAM, 21 NOV. Met guldens schoot het aandeel Stork gisteren omhoog. Beleggers reageerden enthousiast op het bericht dat het consortium Stork GLT van de NAM de opdracht had verworven voor de plaatsing van 11 grote gascompressoren op het Groningen-gasveld ('Slochteren'). De opdracht vertegenwoordigt een waarde van een miljard gulden en biedt uitzicht op de totale renovatie van het gasveld voor een waarde van drie miljard gulden. Het hele project zou 10.000 manjaren werk opleveren.

Na 33 jaar gaswinning uit Groninger bodem acht de NAM (Shell en Esso) de tijd rijp voor renovatie van de 29 gasbehandelingsinstallaties die er boven 'Slochteren' zijn aangelegd. Sinds de invoering, kort na de oliecrisis van 1973, van het zogeheten 'kleine velden beleid' is Slochteren zoveel mogelijk uit de wind gehouden, maar in de komende decennia zal een steeds groter beroep op de voorraad worden gedaan. De kleine velden raken stuk voor stuk uitgeput.

Alleen al de gewone veroudering van de technische installaties, die gemiddeld zo'n 25 jaar in gebruik zijn, maakt renovatie noodzakelijk. Maar belangrijker is dat de gasdruk in het Groningen-reservoir in de loop van de decennia is teruggelopen van 350 bar naar minder dan 160 bar. Niet langer kan daardoor 'free flow', spontane uitstroming, een voldoende grote gasstroom in stand houden. Tussen put en gasbehandelingsinstallatie moeten gascompressoren worden geplaatst die de stroom (het debiet) weer op voldoende niveau brengen en diebovendien kunnen garanderen dat de gasdruk na gasbehandeling weer op 75 bar is. Dat is de druk die tussen NAM en Gasunie is overeengekomen. (De Gasunie neemt achter de installatie het beheer over het gas over.) Kleine velden hebben vaak nu al compressoren in gebruik, Slochteren doet het nog steeds zonder. Vorig jaar maakte de NAM bekend dat ze tussen 1998 en 2005 op elf van de negenentwintig produktielokaties compressoren wilde plaatsen. Het betreft 11 king size lokaties waarop per stuk zo'n 20 putten zijn aangesloten. De 18 overige lokaties bestaan overwegend uit kleinere standaard-clusters met elk zo'n tien putten. Er zitten maar vier king size lokaties tussen.

Er kwam een openbare inschrijving en er werden gelegenheidsconsortia gevormd waarvan er in januari dit jaar drie voor een betaalde 'design-competion' werden uitgenodigd. Behalve Stork GLT was er een consortium met NBM Amstelland, Fluor Daniel, Dresser-Rand (voor de compressoren) en Foxboro en een consortium met ABB, Sulzer (compressoren) en Hak/Ballast. Gisteren is bekendgemaakt dat Stork GLT de competitie had gewonnen.

Het consortium Stork GLT is voornamelijk samengesteld uit Stork-bedrijven, waaronder ingenieursbureau Comprimo. Siemens is aangetrokken voor de levering van elektromotoren voor aandrijving van de compressoren, het Japanse Yokogawa verzorgt de meet- en regeltechniek.

Stork ziet optimale afstemming tussen de partners in het consortium als het sterkste punt in haar aanpak. Zo vroeg mogelijk is geprobeerd een goede afstemming tussen elektromotor en compressor en tussen compressor en gasbehandelingsinstallatie te krijgen. In het gasbehandelingsstation wordt het aardgas (dat heet uit de grond komt) sterk afgekoeld ('gesmoord') om er het zogeheten 'condensaat' (bestaande uit hogere koolwaterstoffen als propaan en buaan e.d.) aan te onttrekken en het te drogen. Voor de verdere waterontrekking wordt het gas ook nog gewassen met glykol. Het glykol wordt gerecycled: het water wordt er door verhitting met een oven weer uitgedreven. Waar nodig zullen de technische voorzieningen voor deze processen worden vernieuwd.

De 11 identieke roterende gascompressoren van 23 megawatt die Stork in Hengelo gaat produceren worden 'op applicatie' gebouwd. Gascompressoren worden, aldus Stork, altijd apart voor de specifieke toepassing ontworpen. In dit geval zal daarvoor Comprimo worden ingeschakeld.

De NAM hoopt dat het Groningen-veld na de aanpassingen nog vijftig jaar mee kan. Dat betekent niet dat Nederland al die tijd zelfvoorzienend zal blijven. Binnen dertig jaar is import noodzakelijk. Nu al wordt Noors gas geïmporteerd voor de Eemscentrale, na 2000 arriveert ook Russisch gas.

    • Karel Knip