Poging spoorstaking af te wenden; NS komen bonden in conflict tegemoet

UTRECHT, 21 NOV. De directie van NS Reizigers heeft de vakbonden vanmorgen onverwachts meer garanties gegeven op het gebied van flexibilisering. De Nederlandse Spoorwegen rekenen erop hiermee de stakingsdreiging af te wenden.

Als de bonden niet ingaan op dit aanbod, dan willen de NS het conflict laten oplossen door een onafhankelijke arbitragecommissie. De vakbonden, overvallen door de toenadering, hebben nog niet gereageerd op de nieuwe voorstellen.

De bonden stuurden gistermiddag een ultimatum aan de NS, met de boodschap dat de flexibiliseringsvoorstellen in de CAO voor NS Reizigers van tafel moeten. De vakbonden dreigen maandag en dinsdag met een staking als de directie niet op hun eisen ingaat.

NS-directeur R. Lantain (personeel en organisatie) zei vanmorgen te hopen dat de bonden de laatste voorstellen van de NS zullen accepteren. Zo niet, dan hoopt hij dat ze “tenminste de bereidheid tonen één stap te zetten en ingaan op ons aanbod voor final-offer-arbitrage”. Lantain: “Ik kan me niet anders voorstellen dan dat de wens van de bonden stakingen te voorkomen oprecht is, dat ze hier positief op reageren. Doen ze dat onverhoopt niet, dan zal voor heel Nederland duidelijk zijn wie de verantwoordelijkheid draagt voor eventuele stakingen.”

Het conflict bij de NS draait om de invoering van de 36-urige werkweek voor de 11.000 werknemers van NS Reizigers. In ruil voor de arbeidsduurverkorting wil de directie de mogelijkheid krijgen de werknemers flexibeler in te roosteren. Zo wil men de minimale diensttijd terugbrengen van vijf naar vier uur. Daarnaast stelden de NS aanvankelijk voor om tien van de 26 ATV-dagen door het management te laten inroosteren.

Bij de achterban van de spoorwegvakbond FSV en de Vervoersbonden FNV en CNV stuit dit op groot verzet: de werknemers zijn bang dat de NS de kortere diensten gebruiken om mensen straks twee keer per dag een dienst te laten draaien. Ook wil men zeggenschap houden over de inroostering van de ATV-dagen. De NS willen extra vrije dagen kunnen plannen in rustige perioden, de bonden willen eens per twee weken een vaste vrije dag omdat zo meer banen ontstaan. In het voorstel dat de NS vanmorgen aan de bonden hebben gedaan is de eis ten aanzien van de inroostering van ATV-dagen versoepeld. Van de 26 dagen zullen er nu nog maar zes in de rustige perioden worden ingeroosterd. Volgens Lantain heeft de directie dit besluit genomen omdat tijdens werkbezoeken bleek dat het personeel zich vooral over dit punt zorgen maakt. Ook heeft hij de bonden vanmorgen per brief de garantie gegeven dat werknemers maximaal één op de twintig diensten een dienst van vier uur zullen draaien.

Pag.25: 'NS en bonden kiezen bemiddelaar'

Mochten de bonden de voorstellen van de NS afwijzen, dan wil de NS-directie een onafhankelijke arbitragecommissie inschakelen. Deze commissie zou zowel het voorstel van de NS als het voorstel van de bonden (geen extra flexibilisering) moeten beoordelen en uiteindelijk een keuze voor een van de twee moeten maken. Wie de arbitrage op zich zou moeten nemen, wilde Lantain vanmorgen nog niet zeggen. “Wij zouden een rol kunnen spelen, maar NS en de bonden bepalen zelf wie gaat bemiddelen”, zegt directeur Dragt van het Centrum voor Arbeidsverhoudingen Overheidspersoneel (CAOP). Het CAOP heeft nog geen officieel verzoek gekregen. Het centrum is het secretariaat van de Advies- en Arbitragecommissie. Deze commissie - beter bekend onder de naam commissie-Albeda - adviseert, arbitreert en bemiddelt bij arbeidsgeschillen tussen partijen in de publieke sector. Soms wordt ook bemiddeld in de particuliere sector, zoals in 1994 geleden bij de binnenschippers. Toen is ook gezocht naar een structurele verbetering van de arbeidsverhoudingen. “Bij de NS is dat ook nodig”, meent Dragt “want anders hobbelen we van incident naar incident.”

Mocht de staking bij de NS begin volgende week toch doorgaan, dan zullen de Spoorwegen abonnementshouders een vergoeding geven.