Meer vrijheid bijverdienen met uitkering

DEN HAAG, 21 NOV. Gemeenten kunnen zelf groepen mensen met een bijstandsuitkering aanwijzen die mogen bijverdienen zonder dat hun uitkering gekort wordt. Die toezegging deed minister Melkert (Sociale Zaken) gisteren in een debat met de Tweede Kamer over de nieuwe Bijstandswet.

In het huidige wetsvoorstel mogen bijstandsgerechtigden van 57,5 jaar en ouder en alleenstaanden met kinderen tot vijf jaar maximaal 275 gulden per maand bijverdienen zonder dat dit ten koste gaat van hun uitkering. Melkert wil deze bijverdienste nu ook toestaan aan andere groepen die door een sociale of medische beperking geen uitzicht hebben op een volledige baan.

De gemeente moet evenwel zelf vaststellen om welke groepen het gaat, bijvoorbeeld alleenstaanden met oudere kinderen of gedeeltelijk arbeidsongeschikten. Tot nu toe konden gemeenten alleen in individuele gevallen beslissen om mensen met een bijstandsuitkering op medische of sociale gronden toe te staan iets bij te verdienen.

De minister komt met zijn toezegging gedeeltelijk tegemoet aan de wens van de Kamer. Die pleitte voor een vrijlatingsregeling voor alle langdurig werklozen. Daar voelt Melkert echter niets voor. Volgens de bewindsman wordt de afstand te klein tussen loon en uitkering plus 275 gulden, waardoor een langdurig werkloze niet langer wordt geprikkeld om een baan te zoeken. “In feite schrijf je ze dan af”, aldus de bewindsman. Melkert zei wekelijks mensen de hand te schudden die een volledige baan vonden na tien jaar of langer werkloos te zijn geweest.

Gemeenten moeten wat de minister betreft terughoudend zijn met het aanwijzen van doelgroepen. Zo vindt Melkert het onverstandig als gemeenten massaal zouden besluiten alleenstaande ouders met opgroeiende kinderen in aanmerking te laten komen voor een bijverdienregeling. “Dan plaats je ze twaalf jaar buiten het arbeidsproces”, aldus de minister, die de mogelijkheid wil houden om in te grijpen als gemeenten te soepel met de bijverdienregeling omspringen. De uitbreiding van de vrijlatingsregeling zou 1 januari volgend jaar moeten ingaan. Op hetzelfde moment is de invoering van de Wet boeten en maatregelen voorzien. Deze wet houdt een verscherping in van het sanctiebeleid wanneer iemand ten onrechte een uitkering ontvangt. De gemeentelijke sociale diensten hebben grote moeite deze invoeringsdatum te halen, reden waarom Kamerlid Scheltema (D66) pleit voor uitstel met ten minste drie maanden. Melkert kondigde aan met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten over uitstel te zullen praten.