Thailand begroet premier Chawalit met wantrouwen

SINGAPORE, 20 NOV. Het jarenlange wachten van Chawalit Yongchaiyudh op het premierschap van Thailand lijkt eindelijk te worden beloond. De 64-jarige voormalige generaal kondigde trots aan dat hij, als voorman van de Partij van Nieuwe Hoop (NAP) en nipt winnaar van de verkiezingen van afgelopen zondag, er in is geslaagd samen met vijf kleinere partijen een coalitie te vormen die Thailand zal besturen.

Chawalits NAP behaalde zondag 125 van de 393 zetels in het Thaise Lagerhuis. Daarmee versloeg hij de Democratische Partij van Chuan Leekpai met twee zetels. Chuan, Thailands premier van 1992 tot 1995, legde zich zondagavond al neer bij een verlies en zal geen deel uitmaken van de nieuwe regeringscoalitie.

Een regering onder leiding van Chawalit kan de nodige scepsis van de 60 miljoen Thai tegemoet zien. Vooral in Bangkok vertrouwen weinigen er op dat de van het platteland afkomstige Chawalit de zorgwekkende toestand van de Thaise economie kan verbeteren. Illustrerend voor het geringe geloof in de capaciteiten van de NAP-voorzitter was de daling met bijna zes procent van de aandelenkoersen op de beurs van Bangkok, daags na de verkiezingsstrijd. Ook de koers van de Thaise munteenheid, de 'baht', kwam onder druk te staan. De Thaise zakenwereld in Bangkok en ook de meeste internationale investeerders in Thailand hadden meer vertrouwen in een nieuw economisch beleid van de Democratische Partij.

De economie van Thailand speelde een centrale rol in de verkiezingen. Cruciaal in Chawalits geloofwaardigheid bij de bevolking is nu de uitvoering van zijn verkiezingsbelofte om bij een overwinning een 'droomteam' samen te stellen van economische specialisten. Dit team, dat onder leiding staat van de ook buiten Thailand gerenommeerde econoom Amnuay Viravan, zal zich buigen over de problemen van de nationale economie. De economische groei in Thailand, die jaren achtereen acht procent bedroeg, is inmiddels teruggezakt tot amper zes procent. En erg veel beter wordt het niet op korte termijn: de voorspelling is dat de economische groei dit jaar de laagste in de afgelopen tien jaar zal zijn.

De economische problemen zijn de afgelopen veertien maanden onder premier Banharn Silpa-archa steeds erger geworden. Banharn werd twee maanden geleden tot aftreden gedwongen nadat vanuit het parlement een motie van wantrouwen tegen hem was ingediend. De Thaise premier, die begin maart gastheer was tijdens de eerste topontmoeting tussen Aziatische en Europese regeringsleiders in Bangkok, werd corruptie en incompetentie verweten. Chawalit, vice-premier en minister van defensie in het kabinet van Banharn, was medeverantwoordelijk voor de val van de premier omdat hij weigerde hem te steunen.

Banharns aftreden bracht nieuwe chaos teweeg in de toch al vrij onoverzichtelijke Thaise politiek. Veel leden van Banharns Chart Thai Partij liepen na het aftreden van de premier over naar andere partijen. Daardoor kon het gebeuren dat vijf van de zes politieke partijen die nu betrokken zijn bij de coalitie van Chawalit, tevens deel uitmaakten van de regering van Banharn.

Politieke commentatoren hebben om deze reden weinig vertrouwen in een stabiele periode in de Thaise politiek. Zij geven de coalitieregering van Chawalit maximaal een jaar. Mochten hun voorspellingen uitkomen, dan beleeft Thailand over een jaar de vierde verkiezingen sinds 1992 toen de meest recente staat van beleg, ingesteld na een militaire staatsgreep een jaar eerder, eindigde.

Hoe Chawalit Thailand ook zal besturen, aan de manier waarop hij aan de macht kwam, kleeft een nare lucht. De verkiezingen zijn door politieke commentatoren uitgeroepen tot de “smerigste en meest kostbare” uit de geschiedenis van het land. Naar schatting 2 miljard gulden is gebruikt om stemmen te kopen. Vooral op het platteland is veel betaald om hele dorpen achter een partij te scharen. PollWatch, een onafhankelijk instituut dat de verkiezingen in de gaten hield, kreeg meer dan 5.000 klachten binnen. De meeste hadden te maken met de NAP van vice-premier Chawalit en varieerden van geweld bij stembureaus tot onregelmatigheden bij het tellen van stemmen.

    • Max Christern