Wit-Rusland: crisis splijt ook regering

MINSK, 19 NOV. In de felle machtsstrijd tussen president Aleksandr Loekasjenko van Wit-Rusland enerzijds en het parlement en het Constitutionele Hof anderzijds is de president gisteren de steun van een deel van zijn regering kwijtgeraakt: de premier en een minister traden af. Intussen groeit in het Westen de bezorgdheid over Loekasjenko's optreden.

Premier Michail Tsjigir, die Loekasjenko tot dusverre had gesteund, en minister van Arbeid Aleksandr Sosnov dienden hun ontslag in uit protest tegen het voornemen van Loekasjenko, het omstreden referendum van komende zondag door te zetten. Loekasjenko vraagt in dat referendum om een verlenging van zijn ambtstermijn en bijna absolute macht. Eerder gisteren had Tsjigir gedreigd af te treden als Loekasjenko het referendum niet zou opschorten; de president weigerde dat echter, waarop Tsjigir zijn dreigement uitvoerde.

Loekasjenko benoemde de vice-premier die is belast met economie en financiën, Sergej Ling, tot opvolger van Tsjigir en hoonde zijn afgetreden premier later gisteren in een toespraak in Gomel weg. “Het is moeilijker een melkmeid te vinden om de koeien op de collectieve boerderij te melken dan een bureaucraat, zelfs als die bureaucraat premier is”, aldus de president (die overigens vroeger zelf directeur van een collectieve boerderij is geweest). In dezelfde toespraak adviseerde hij zijn critici naar het buitenland te vertrekken als hij het referendum van zondag wint: diegenen die niet willen wat hij in het referendum voorstelt “zullen een ander vaderland moeten vinden. Ik probeer niemand bang te maken, maar zo zal het wel zijn”.

In Minsk kwamen gisteren rond duizend tegenstanders van Loekasjenko bij het parlement bijeen. Ze scandeerden leuzen om de parlementariërs ertoe te bewegen de president af te zetten. In het parlement waren rond honderd (van de 199) parlementariërs bijeen - genoeg voor een quorum maar te weinig om Loekasjenko af te zetten. Al enkele dagen wordt in het parlement gewerkt aan een verzoek aan het Constitutionele Hof om Loekasjenko af te zetten. Dat verzoek wordt nu gesteund door tachtig parlementariërs, tien meer dan nodig. De president liet gisteren weten die poging te zullen verhinderen. De parlementariërs brachten de nacht door in het parlementsgebouw, uit vrees dat Loekasjenko het achter hun rug zou kunnen sluiten.

In het buitenland maakt men zich steeds meer zorgen over de crisis in Wit-Rusland. De Amerikaanse regering uitte gisteren openlijk kritiek op het ondemocratische gedrag van Loekasjenko. De Litouwse regering liet gisteren weten bezorgd te zijn over de “zich voortdurend verslechterende politieke situatie” in het oostelijke buurland. De NAVO-assemblee uitte gisteren steun aan de Witrussische parlementariërs. De voorzitter van het NAVO-parlement, Karsten Voigt, omschreef het beleid van president Loekasjenko als “illegaal, ondemocratisch en soms zelfs krankzinnig”. (Reuter, AFP, AP)