Typisch Cruijff

Ajax heeft Johan Cruijff gevraagd tot een inleidend gesprek te komen over Cruijffs eventuele aanstelling als trainer/coach. Maar Johan heeft de boot afgehouden.

Dit jaar wil hij nog niets met voetbal te maken hebben en we moeten evenmin denken dat hij op 2 januari 1997 klaarstaat voor zijn oude club. Dat zal wel februari of maart worden. Toen ik dat allemaal las, dacht ik dat dit nu typisch iets voor Cruijff is. Het is vreselijk moeilijk onderhandelen met hem, omdat hij onmiddellijk alle zeggenschap naar zich toe trekt en decreteert hoe hij het hebben wil. Ware ik voetbalbestuurder (hetgeen de hemel plus ikzelf altijd verhinderd heeft), ik zou in de sterke verleiding komen nooit meer op dat gesprek aan te dringen, maar in een andere richting te gaan zoeken: onder het motto dat er meer goede coaches zijn.

Dat laatste is nog waar ook, maar de vraag moet eigenlijk zijn of er nog betere voor Ajax zijn. Het is niet louter een zaak hoe goed of minder goed iemand is, maar of hij bij de club past, daar gerespecteerd wordt. Met alle kennis van zaken die bij de functie hoort, is het ook een kwestie van imago, van veronderstelde genialiteit bij momenten. Cruijff staat op de preekstoel en zolang de gelovigen aan zijn voeten zitten en tegen hem opzien, is hij waarschijnlijk de beste coach ter wereld. Maar gaan ze zijn bijbelse uitspraken anders interpreteren, dan komt de twijfel hun harten binnensluipen en moet Cruijff als gewoon mens in de verdediging. Er schuilt iets attractiefs in de gedachte dat de verloren (maar nog goed terechtgekomen) zoon terugkeert naar zijn basis, zijn oorsprong. Ik ken mensen die een traantje van vreugde zouden laten indien het sprookje waarheid werd. Maar tussen droom en daad staan soms wetten in de weg en praktische bezwaren.

Een van die hindernissen lijkt mij de dictatoriale drang in Cruijff om in alles zijn zin te krijgen. Waarom in vredesnaam deze zucht naar uitstel? Zou hij er zich werkelijk niet toe kunnen zetten om eind november, begin december een paar zakelijke gesprekken te voeren met een Ajax-bestuur waartegen hij geen reden tot wrok heeft? Het was niet Van Praag, die hem de voetbalwoestijn in stuurde. Maar tegen een (naar men mag aannemen) correcte gesprekspartner zeg je niet dat je nog in geen maanden wil praten. Dat is zeer onbeleefd. Het doet verwaand aan en er spreekt minachting uit. Het doet denken aan omstreeks zeven jaar geleden, toen de KNVB de man die ooit 's werelds beste voetballer was als bondscoach van Oranje naar de wereldkampioenschappen wilde sturen.

Overleg na overleg, gesprek na gesprek, verwijzen naar een juridische medewerker en hoe de bond ook zeurde over een contract waaronder maar geen handtekening verscheen en dat uiterlijk dan-en-dan moest worden opgestuurd - het liep allemaal stuk op de grillen van een tot despotisme neigende man, die óf niet wilde, óf niet kon besluiten en de andere partij voortdurend in raadsels hulde.

Men zou een herhaling van dit soort toestanden beide partijen willen besparen. In deze dagen is Cruijff te vergelijken met een knappe meid die een nieuwe aanbidder heeft en die met list op afstand houdt. Aantrekken en afstoten, het oudste gezelschapsspel ter wereld. Ik wens Ajax veel wijsheid toe.