Gewijzigde inzet overwogen van militairen in Zaïre

DEN HAAG, 19 NOV. Nederland overweegt zijn bijdrage aan een VN-macht te veranderen nu vluchtelingen wegtrekken uit Zaïre naar Rwanda. Is het nog wel nodig, zo vragen militaire plannenmakers zich af, om een licht bewapende infanteriecompagnie te sturen? Is het niet beter om, nu de aard van de taak anders wordt, vrachtwagens met chauffeurs aan te bieden en niet een versterkt onderdeel (270 militairen) van de Elfde Luchtmobiele Brigade?

Aan het uitsturen van een logistieke eenheid is ook minder gevaar verbonden. Een beslissing valt waarschijnlijk vrijdag. Rwanda zegt geen VN-troepen nodig te hebben voor de opvang. In de Tweede Kamer voeren met name de VVD en het CDA veel bezwaren aan tegen het vertrek van gevechtstroepen naar Zaïre. Ook D66 heeft meer reserves dan vorige week.

Donderdag is er overleg in Stuttgart tussen de landen die troepen leveren. Daar komt ook de vraag aan de orde of de VN-troepenmacht geen nieuw mandaat moet hebben in het licht van de snel veranderende situatie. Nog steeds is het onduidelijk wat de commandostructuur van de mogelijk kleinere VN-troepenmacht zal zijn. Voor Nederland is het zaak fouten die rond de val van de moslim-enclave Srebrenica zijn gemaakt, te vermijden.

Wilde Defensie eerst in Zaïre opereren samen met de Engelsen, nu gaat de voorkeur van de Defensiestaf uit naar het onderbrengen van Nederlanders bij de Amerikanen. Samenwerking met hen is niet gemakkelijk, omdat Amerikanen liefst zelf bepalen hoe zij werken. Het is fout om te veel Europese clusters te maken, zo meent men nu op Defensie. De bevolking verzet zich tegen de komst van troepen uit Europa die herinneren aan de koloniale overheersing.

Bovendien verblijven de resterende Hutu-vluchtelingen dieper in het binnenland van Zaïre. Amerikaanse troepen zullen daar, volgens inlichtingendiensten, met minder verzet te maken krijgen dan Europese eenheden. Zowel de Amerikanen als de Canadezen verzetten zich tegen het door de Nederlandse regering gewenste plan om Hutu-milities ook daadwerkelijk te ontwapenen naast de opdracht om vluchtelingen te beschermen.

De Verenigde Staten en Canada willen vermijden dat de VN-macht zich in Zaïre inlaat met de politieke machtsverhoudingen, die de laatste weken sterk veranderen. Het mandaat dient volgens hen louter humanitair te zijn. Het is de verwachting dat de Nederlandse regering zich daar uiteindelijk bij zal neerleggen.

    • Willebrord Nieuwenhuis