Schaatsbond kan nog om Zandstra heen

Schaatser Falko Zandstra werd een half jaar geleden verbannen uit de kernploeg van bondscoach Henk Gemser. Zaterdag werkte hij tijdens de IJsselcup in Deventer aan zijn rentree op het internationale podium. Vergeefs.

DEVENTER, 18 NOV. Falko Zandstra was al op weg naar Friesland toen bestuurders van de Koninklijke Nederlandsche Schaatsenrijders Bond besloten om hem komend weekeinde niet naar de wereldbekerwedstrijden in Berlijn af te vaardigen. De kernploegleden Ids Postma, Martin Hersman en Jeroen Straathof en privé-rijder Rintje Ritsma waren voor het begin van de IJsselcup al verzekerd van een startbewijs voor de 1.500 meter in de Duitse hoofdstad. Zandstra moest strijden om het resterende vijfde ticket voor de afstand waarop hij in 1992 en 1994 de World Cup won.

De 24-jarige Fries die wegens teleurstellende resultaten en gebrek aan discipline uit de kernploeg werd gezet, reed in Deventer goed, maar niet goed genoeg. Na twee keer 500 en eenmaal 1.500 meter eindigde hij als vierde. Jeroen Straathof en Ids Postma waren sneller en verrassend was dat ook Jan Bos van de kernploeg sprinters-in-opleiding voor Zandstra eindigde. Bos vertelde de pers na afloop dat hij niet naar Berlijn gaat, ook al gaf zijn knappe prestatie in Deventer daar recht op. Vooraf had Bos al met zijn bondscoach Leen Pfrommer afgesproken dat hij in Azië de wereldbekerwedstrijden voor sprinters zou rijden en niet die voor allrounders in Berlijn. Daarmee leek voor Falko Zandstra de weg vrij naar Berlijn.

Mis, zei Bos: “Gemser heeft liever dat Gianni Romme meegaat naar Berlijn. Die vecht daar voor. Hij heeft liever dat zijn eigen jongens daar naartoe gaan.” En tot verbazing van velen deed Gemser dat met succes, zo bleek ongeveer een uur later toen de bestuurders waren uitvergaderd. Op de 1.500 meter in Deventer had Zandstra weliswaar Romme achter zich gelaten, maar het verschil van 17/100ste van een seconde werd door het sectiebestuur langebaanschaatsen van de KNSB zo gering geacht dat niet Zandstra maar kernploeglid Romme werd aangewezen. Romme rijdt in Berlijn al de 5.000 meter, zijn specialiteit.

“Wij hebben gemeend het lid van de kernploeg voor te moeten laten gaan. Als Zandstra sneller had gereden, was er geen discussie geweest”, verklaarde J. Augustinus van het sectiebestuur langebaan. Hij voegde eraan toe dat Falko zich nu in alle rust kan voorbereiden op de Nederlandse kampioenschappen allround, over vijf weken in Assen. Daar kan hij zich kwalificeren voor het EK allround dat in februari in Heerenveen wordt gehouden. Vorig jaar slaagde hij daar niet in en moest hij het EK, ook toen verreden op een steenworp afstand van zijn ouderlijk huis in Heerenveen, op de televisie volgen.

Zandstra was er in Berlijn graag bij geweest, maar, zo reageerde hij: “Ze moeten je toch ergens mee pesten en tegenwerken.” De wedstrijden om de World Cup vormen een goede gelegenheid om internationaal de krachten te meten. Voor de winnaars zijn er geldprijzen en bovendien klasseren de beste rijders in de verschillende klassementen zich automatisch voor het wereldkampioenschap afstanden in Warschau, in maart volgend jaar. Zandstra: “Ik wil vooral op de NK goed presteren. De World Cup is daarvoor een goede voorbereiding.”

Zaterdag, toen de bondsbestuurders na afloop van de wedstrijden nog moesten beslissen wie ze het overgebleven ticket voor Berlijn zouden geven, zei Zandstra dat hij hoopte op redelijkheid van het sectiebestuur langebaan. Maar negatieve uitlatingen die Zandstra vorige week in de pers had gedaan over bondscoach Henk Gemser, hadden hem niet bepaald krediet opgeleverd. Zaterdag onderstreepte Zandstra dat die zaak verleden tijd was. Hij koestert geen wrok meer tegenover Gemser, wilde niet meer met zijn opmerkingen in de pers geconfronteerd worden en wenst alleen maar vooruit te kijken. Zandstra wil uitsluitend begeleid worden door gewestelijk trainer Sjoerd de Boer, ook bij internationale wedstrijden. “Omdat ik met Sjoerd makkelijker door de bocht kan.” In Deventer was de aanwezigheid op het ijs van gewestelijk trainer De Boer vanzelfsprekend, maar op grote toernooien waar Zandstra voor Nederland uitkomt, zal dat uitgesloten zijn, maakte sectiebestuurder Augustinus duidelijk. “Daar hebben we nu juist een bondscoach voor aangesteld.” Als het niet anders kan, zal Zandstra zich opnieuw aan Gemsers regime onderwerpen, zo bleek. “Als het moet? Ik denk dat ik dan wel met Henk ga praten.”

Ondanks de negatieve uitlatingen die Zandstra over hem deed en die hem persoonlijk raakten, is Gemser bereid om Zandstra te coachen. Op de vraag of hij die zaken kan scheiden, zei hij: “Dat moet.” Het sectiebestuur wil op korte termijn een gesprek met Zandstra om de betrekkingen te normaliseren. Ondanks de vertroebelde relatie hield de bondscoach de verrichtingen van Zandstra “nauwlettend” in het oog. “Hij heeft behoorlijk gepresteerd.” De schaatser zelf was ook niet ontevreden. Technisch ziet hij pluspunten ten opzichte van vorig seizoen: “De start is beter en ik zit dieper.”

Voor Zandstra was er zaterdag toch nog een beetje licht in de duisternis. Bij de individuele schaatsers ging de IJsselcup naar Marianne Timmer en Jeroen Straathof, maar als team regeerde het gewest Friesland. Met Rintje Ritsma, Andries Kramer en Ids Postma kon Zandstra zodoende toch nog het erepodium op. In een tijdsbestek van luttele uren bracht Deventer hem winst en verlies.

    • Ward op den Brouw