McDonnell uitgeschakeld; Lockheed en Boeing azen op recordorder

ROTTERDAM, 18 NOV. Het Amerikaanse Lockheed Martin en de militaire divisie van Boeing zijn de twee eindkandidaten die gaan uitmaken wie het grootste militaire contract uit de geschiedenis in de wacht zal slepen. Dat McDonnell Douglas buiten de boot valt is een harde en op termijn mogelijk fatale klap voor de toekomst van dat bedrijf.

Het contract betreft de bouw van een zogenaamde Joint Strike Fighter (JSF), een veelzijdig jachtvliegtuig waarvan er in de eerste twintig jaar van de volgende eeuw zo'n 3.000 zullen worden gebouwd voor de Amerikaanse luchtmacht, marine en korps mariniers. Met het project is een recordbedrag van 170 miljard dollar gemoeid.

Het besluit van het Pentagon is een formidabele tegenslag voor McDonnell Douglas, tot nu toe de voornaamste leveranciers van gevechtsvliegtuigen aan de Amerikaanse strijdkrachten (F-15, F-18 en C-17). Het bedrijf uit St. Louis had zich samen met Northrop Grumman en British Aerospace in de race om de JSF-order gestort. Topman Harry Stonecipher van McDonnell Douglas noemde de eliminatie van zijn bedrijf “een massaal verlies dat het komende decennium zal worden gevoeld”.

Volgens sommige analisten heeft de uitschakeling van McDonnell Douglas te maken met de verminderde prestaties van het concern in geavanceerde technologie. Zo wist het tot op heden geen eigen 'stealth-vliegtuig' te ontwikkelen dat ongevoelig is voor vijandelijke radar en hetzelfde geldt voor de bouw van onbemande toestellen, een recente trend in de moderne militaire vliegtuigbouw. Was McDonnell drie jaar geleden nog Amerika's grootste defensiefabrikant, nu is er het reële perspectief dat de firma begin volgende eeuw zal afzakken naar de rol van 'niche-speler'.

De beide winnaars, Lockheed Martin en Boeing, krijgen nu ieder van het Pentagon 1,1 miljard dollar om een prototype van de JSF te bouwen. Eind jaren negentig zal de definitieve keuze vallen. Verwacht wordt dat British Aerospace zal proberen met een van de twee eindkandidaten te gaan samenwerken. De Britten willen een JSF-jet die ook rechtstandig kan opstijgen en tezijnertijd hun Harrier-jet moet gaan vervangen.

McDonnell Douglas kampt de laatste tijd met reeksen ernstige tegenslagen. Zo ontsloeg bestuursvoorzitter Harry Stonecipher, die twee jaar geleden het roer overnam van John McDonnell, vorige maand na ruzie zijn rechterhand Herb Lanuse, de succesvolle chef van de militaire divisie in St. Louis. Vervolgens besloot Stonecipher eerder deze maand de ontwikkeling van de MD-XX voor 350 passagiers stop te zetten. Daarmee gaf hij in feite te kennen dat de civiele vliegtuigbouwdivisie in Long Beach (Californië) niet langer mikt op een volwaardige positie naast Boeing en Airbus. In plaats daarvan wilde Stonecipher zich verder concentreren op de bouw van militaire vliegtuigen, een activiteit die nu 70 procent van de bedrijfsomzet verzorgt (F-15, F-18 en C-17). Het missen van de JSF-order betekent voor het bedrijf een zeer ernstige tegenslag.