'Het Russische voetbal is nog niet dood'

MOSKOU, 18 NOV. Gevreesd was voor een nieuwe Kaukasische oorlog maar het werd een voetbalfeest: Spartak Moskou en Alania Vladikavkaz speelden zaterdag een beslissingswedstrijd om de Russische titel. Het duel (2-1) werd door miljoenen rechtstreeks op de tv gevolgd en was zo spectaculair dat de commentator herhaaldelijk uitriep: “Nee, nee, ziet u wel, het Russische voetbal is nog niet dood!”

Het “slechtste voetbalseizoen aller tijden” (volgens het weekblad Moskovski Novostije) is daardoor alsnog met een positieve noot geëindigd. Hoe slecht het was bleek wel uit de voorbeschouwingen voor de wedstrijd, die nodig was omdat twee clubs met een gelijk puntenaantal bovenaan waren geëindigd. Aan doelgemiddelde doen ze in Rusland niet. “Wie is er het slechtst, Alania of Spartak?”, zo had Izvestija geschreven.

Moskovskije Novosti had de resultaten nog maar eens opgesomd. Het nationale team stelde uiterst teleur op Europese Kampioenschappen in Engeland. In de Champions League werd landskampioen Alania weggespeeld door Glasgow Rangers dat, zo memoreerde het weekblad fijntjes, vervolgens in de groepswedstrijden geen punt wist te halen. Spartak werd uitgeschakeld door HSV, dat in de Duitse competitie slechts twaalfde staat. Alleen CSKA deed het tegen Feyenoord dan nog redelijk (0-1, 1-1). Geen van de negen Russische deelnemers aan Europa-Cup toernooien is in de eerstvolgende ronde, komend voorjaar, nog van de partij.

De oorzaken mogen bekend worden verondersteld. Traditionele sponsors, zoals de geheime dienst (Dinamo Moskou) en het leger (CSKA) kampen met geldgebrek. Sterspelers spelen in het buitenland. Het publiek laat het afweten nu historische clubs als Dinamo Kiev en Dinamo Tiflis niet meer in de Russische maar in eigen Oekraïense en Georgische competities spelen. 'Provinciale' verenigingen als Rotor Wolgagrad (derde) en Alania Vladikavkaz voeren nu de boventoon.

De opmars van Alania is voor de Russische voetballiefhebber extra moeilijk te verteren. De club komt uit Noord-Ossetië, een deelrepubliek die grenst aan Tsjetsjenië met een zo mogelijk nog slechtere reputatie. Voor een Rus is elke Osseet een 'zwartkont' (vanwege de huidskleur) en een mafioos (vanwege de soms onbegrijpelijke rijkdom). Steeds als de camera zaterdag de eretribune in beeld bracht, met notabelen uit Ossetië met gleufhoeden op, suggereerde de commentator iets lelijks.

De veiligheidsmaatregelen voor zaterdag waren dan ook zonder precedent. De 25.000 toeschouwers die het stadion in het neutrale St. Petersburg kon herbergen, moesten door metaaldetectoren en langs honden die elke voetbalfan besnuffelden op zoek naar explosieven. De aanhang van beide clubs werd strikt gescheiden, ongebruikelijk in Rusland. Flessen waren verboden, zelfs dat ongekend in Rusland. De politie zou met 1.600 man aanwezig zijn en ook dat deed het ergste vrezen.

Maar niets van dit alles, zaterdag. Beide elftallen gingen vanaf het eerste fluitsignaal volop in de aanval en dat leverde voor beide doelen vele hachelijke situaties op. In de 27ste minuut maakte Spartak-aanvoerder Ilja Tsymbalar na een vloeiende combinatie 1-0. In de tweede helft kwam het technisch betere Spartak onder zware druk van het robuuster spelende Alania, maar tijdens een spaarzame uitval kon voetballer van het jaar Andrej Tichonov in de 82ste minuut 2-0 aantekenen. Drie minuten later was het 2-1 en de daaropvolgende minuten waren (volgens de televisie) genoeg om een heel seizoen te doen vergeten.

    • Hans Nijenhuis