VS zeggen nieuwe troepen toe in Bosnië

WASHINGTON, 16 NOV. President Clinton heeft gisteren toegezegd dat Amerikaanse troepen in beginsel zullen deelnemen aan een nieuwe internationale vredesmacht voor Bosnië, die onder leiding zal staan van de NAVO.

Aan de vervolgmissie, die volgens Clinton in anderhalf jaar moet worden voltooid, zullen de Verenigde Staten 8.500 militairen bijdragen. Ook bevestigde Clinton dat Amerikaanse troepen zullen meedoen aan een humanitaire missie in Zaïre.

Toen de Amerikaanse regering vorig jaar 15.000 manschappen naar Bosnië zond als onderdeel van IFOR, de vredesmacht die toeziet op de uitvoering van het akkoord van Dayton, verzekerde Clinton het Amerikaanse publiek en het Congres dat de Amerikaanse troepen uiterlijk eind december dit jaar zouden worden teruggetrokken. Dat zal nu tussen december en maart gebeuren, maar nieuwe troepen nemen hun plaats in.

Clinton noemde het succes van IFOR “spectaculair”. Maar hij zei ook dat de “bittere oogst van de haat” in Bosnië nog niet is verdwenen. “Het kost meer tijd dan voorzien om het weefsel van Bosniës economie en politiek te herstellen”, aldus de president. “IFOR heeft het veld bewerkt waarin het zaad van de vrede is gezaaid. Deze nieuwe missie zal voor het klimaat zorgen waarin dat zaad kan wortel schieten en beginnen te groeien.”

Clintons toezegging om “in beginsel” troepen te leveren kan pas definitief worden als de president ervan overtuigd is dat het uiteindelijke plan dat de NAVO voor de troepenmacht zal ontwikkelen “helder, beperkt en haalbaar” is. De missie zou een hervatting van de vijandelijkheden moeten voorkomen, om zo economisch herstel en politieke verzoening te bevorderen.

De vredesmacht zou een beperktere opdracht hebben dan IFOR, en daarom ook kleiner kunnen zijn dan de 60.000 man die nu toezien op uitvoering van Dayton. De “stabilisatie-macht”, of SFOR zoals de vervolgmissie wordt genoemd, moet de stabiliteit in Bosnië bewaren die IFOR tot stand heeft gebracht, aldus Clinton. Daarvoor zouden 31.000 manschappen tot eind 1997 voldoende zijn. Een kleiner contingent zou nog in Bosnië gestationeerd blijven tot juni of juli 1998. Elke zes maanden zullen de Amerikanen bekijken of de stabiliteit ter plaatse met minder troepen gegarandeerd kan worden.

Zowel binnen als buiten de Verenigde Staten hebben kenners van de situatie in Bosnië de afgelopen maanden de overtuiging uitgesproken dat de Verenigde Staten zich niet uit het land kunnen terugtrekken, zonder dat de oorlog opnieuw uitbreekt.

Algemeen werd aangenomen dat de president wachtte tot na de verkiezingen om het besluit te nemen, of althans bekend te maken. Clinton ontkende die toedracht gisteren. Hij voerde aan dat de ministers van Defensie van de NAVO hem pas vorige week hun aanbeveling voor een nieuwe troepenmacht hadden gestuurd.

De Republikeinse senator Dan Coats vroeg zich geërgerd af of er over anderhalf jaar niet een volgende verlenging van het mandaat van de VS in Bosnië te verwachten is. “Ze kunnen daar wel eens voor een hele lange tijd zitten, en tegen hoge kosten”.