Meedoen moet

Zelden zijn ouders zo opgelucht als na een geslaagd kinderpartijtje. Doodop, blossen op de wangen, afhalende ouders krijgen nog snel een glas in de hand gedrukt, de kinderen een zakje met een verrassing, in de hoop dat iedereen tevreden vertrekt.

Want een goed kinderpartijtje is de proef op het geslaagde ouderschap. En het luistert nauw. Peuters kun je nog iets simpels voorzetten, maar met groter wordende kinderen moet meer, dan kun je niet meer met huisvlijtspelletjes aankomen. Naar de film gaan is nog maar het begin van een opklimmende reeks meestal vrij kostbare activiteiten buiten de deur. Hier begint ook genadeloos de sociale concurrentie: als de film eenmaal inzet wordt film de norm, maar een jaar later is dit al weer te gewoon. Meedoen is duur, niet meedoen is zielig, zo werkt de sociale dwang van kinderen op ouders, met als effect dat je niet achter kunt blijven. Zelfs als je onder volwassenen de druk tot meedoen nog enigszins weet te weerstaan, kan de wens je kinderen gelukkig te zien je op dit punt weerloos maken.

Ook de zelfverzekerde ouder kent deze kinderpartijtjes-onzekerheid, en beseft dat er meer op het spel staat dan een meer of minder leuke middag. Hun kind moet er mee voor de dag kunnen komen, en zich niet hoeven schamen voor het verkeerde uitje of de verkeerde tractatie. Een kinderpartijtje is ook een sociale investering, want zelf vragen doet weer gevraagd worden, en als deze balans is verstoord is dat niet zo best. Want veel gevraagd worden zonder zelf uit te nodigen is onvermijdelijk een aflopende zaak, want komt neer op het opsoeperen van je sociale krediet. Maar het omgekeerde is nog erger, want een impopulair kind is reden tot zorg.

Hoe kinderen sociaal functioneren wordt in deze tijd van het grootste belang gevonden, belangrijker dan eigenzinnigheid, humor of vindingrijkheid; belangrijker ook dan goede cijfers. Goed functioneren in de groep heeft vlijt en wellevendheid op de rapporten verdrongen. Leerkrachten en ouders vinden elkaar hierin, want ook de laatsten vinden sociale deugden als verantwoordelijkheidsgevoel en rekening houden met anderen belangrijker dan slim zijn en hoge cijfers halen. Het eenzame verlegen kind, graag op zichzelf, slecht in gymnastiek maar altijd met de neus in de boeken, was lang een aanvaardbaar type; misschien moeilijk voor zichzelf maar met de belofte van latere verbale ontluiking. Dergelijke kinderen worden nu zielig en zorgelijk bevonden, en moeten met vereende krachtsinspanning weer in de groep getrokken worden; alsof hun leven ervan afhangt.

Maar laatst werd me bij het uitgaan van de school een folder in de hand gedrukt die uitkomst lijkt te bieden voor het partijtjesprobleem. KIDS PARTY CENTRUM bv verzorgt het complete verjaardagsfeest, met verkleden, poppenkast, disco dancing, schminken, snoepjes en ballonnen. En to top it all: 'we take care of the mess' - het wordt direct internationaal aangepakt. Vooral de onderkop - stress vrij - zal geen ouder onberoerd laten.

Me even dompelend in het visioen van het stressvrije geheel verzorgde kinderpartijtje roep ik mezelf weer snel tot de orde. Toch gewend om veel - en met genoegen - uit handen te geven, dit gaat me te ver, deze oplossing is mijn eer te na. Als je dit uit handen geeft, wat blijft er dan nog over. Er blijft natuurlijk nog genoeg over, maar waar ligt de grens?

In elk geval niet bij de groenteman met de grote bakken voorgesneden groentes en schaalklare salades: die koop ik onbezwaard. Hier mis ik totaal de huisvrouwentrots van het zelf snijden en snipperen. Leve de gemakzucht: op dit niveau kost het delegeren me geen enkele moeite. Maar het uitbesteden van het kinderpartijtje heeft iets onbeschrijfelijks treurigs. Andere mensen hebben dat misschien bij appeltaarten: dat koop je niet maar maak je. Of bij crèches: verzorgen & opvoeden doe je toch zelf en anders moet je er maar niet aan beginnen. Maar al is de grens om je kind naar een crèche te brengen in wezen groter, mijn grens ligt hier. Bij een verjaardag horen nostalgie en zenuwen, en vooral veel gedoe vooraf, over wat te doen, wie te vragen, en wat ze voor te zetten. Ik ga niet zover dat ik zelf koekjes bak en spelletjes bedenk, maar zelf chips inslaan en taart en ballonnen wil ik me niet laten ontnemen. Alleen dat opruimen achteraf, dat is natuurlijk wel handig. Maar dat geldt eigenlijk ook voor al die andere dagen in het jaar.

    • Christien Brinkgreve