AEX-index rijgt ondanks weerstand recordreeks aaneen; Goudlokje geselt de Optiebeurs

AMSTERDAM, 15 NOV. Paniek in de tent: de Optiebeurs maakte gisteren een zware dag door, toen een groot aantal marktpartijen het schip in ging met opties op de AEX-index.

Terwijl op de Amsterdamse Effectenbeurs de champagnekurken knalden toen de AEX-index woensdag de 600 puntengrens overschreed, voelden ze op de Optiebeurs de bui al aankomen. Een groot aantal marktpartijen had, uit ongeloof dat de beursindex de 600 punten zou overschrijden, extra veel call-opties geschreven op de index met een uitoefenniveau van 600 punten. Die geven de koper van de optie het recht om een mandje aandelen te kopen waaruit de AEX is samengesteld, tegen een gezamenlijke indexkoers van 600 punten. De schrijvers van de opties incasseerden de premies op de call-opties, terwijl de kans dat de AEX de 600 punten-grens zou overschrijden klein genoeg werd geacht om het risico te nemen.

Dat bleek een misvatting. De AEX-index steeg, en steeg. De klap van juli, toen de index in navolging van Wall Street daalde naar 512 punten, bleek loos alarm. Er stonden deze week nog bijna 7800 opties call-opties november op een AEX van 600 punten open, en die zouden gisteren aflopen. Pogingen om op de Effectenbeurs de koers te drukken van de aandelen die zwaar wegen in de AEX, zoals Unilever of Koninklijke Olie mislukten.

Het zat ook niet mee: de dollar hield zich, afgezien van een dipje tot onder 1,68 gulden op dinsdag, rustig. De obligatiekoersen stegen, en zorgden voor een daling van de lange rente van 5,79 procent tot 5,73 procent in de loop van de week. En Wall Street was niet te stuiten. De Newyorkse beurs liet tot gisteren een recordreeks zien waarbij de aandelen negen dagen achtereen hoger sloten. Die reeks begon na de Amerikaanse verkiezingen, waarbij de herkozen Democratische president Clinton en een Republikeins Congres elkaar in balans bleken te houden. En de reeks ging door toen steeds meer economische gegevens uit de VS wezen op het voortzetten van het door John Lipsky van Salomon Brothers gedoopte 'Goldilocks-scenario' voor de economische groei. Dit naar analogie van Goudlokje en de Drie Beren: de Amerikaanse economie is “niet te koud, niet te warm, maar precies goed”.

Tegen zoveel goed nieuws kon de optiehandel niet op. Goudlokje sloeg wild om zich heen. De AEX sloot vorige week vrijdag op 592,71 punten, sloot op maandag op 597,10 punten en de daaropvolgende dagen op 597,59, 602,02 en 604,91 op donderdag.

De prijs van de opties steeg van 1,70 op dinsdag naar 3,10 op woensdag, naar 5 gulden op donderdag. Toen bleek dat het drukken van de koersen tevergeefs was, waren partijen op de Optiebeurs gedwongen om de aandelen in te gaan kopen waarmee zij op vrijdag aan hun leveringsverplichting moesten voldoen. Die paniek-aankopen tilden de AEX-index gistermorgen binnen een half uur naar meer dan 611 punten. Pas laat in de middag drukten de aandelenkoersen zich wat. Terwijl Wall Street weer hoger opende, ging de AEX wat terug om te sluiten op een nieuw record van 608,88 punten. Gezien de call-opties november die nog uitstonden op een AEX van 600 punten (die inmiddels 8,80 gulden noteerden), en ook die op 605 punten, betekent dat een onvoorziene strop voor de optie-schrijvers van rond de tien miljoen gulden. En natuurlijk een fraaie winst voor de bezitters van de contracten.

Met de fondsen die flink meewegen in de AEX-index ging het deze week dan ook goed. ABN Amro, dat eind vorige week op 99,50 gulden sloot, doorbrak dinsdag de grens van 100 gulden en sloot de week af op een koersrecord van 100,70 gulden. ING sloot vorige week op 56,20 gulden en bereikte een record van 58,90 gulden bij het slot van gisteren. Unilever sloot vorige week op 275,20 gulden, en gisteren op het record van 283,40 gulden. Hoewel het koersrecord voor Koninklijke Olie al dateert van 22 oktober, met 294,20 gulden, voegde het fonds deze week weer 8,90 gulden toe op 282,20 gulden.

Aegon, na deze vier fondsen de grootste zwaargewicht in de AEX, steeg van 89,90 gulden vorige week naar een koersrecord van 94,80 gulden op donderdag. Alleen gisteren moest het aandeel wat terug, toen de winst over het derde kwartaal eenmaal gepubliceerd was, naar 93,30 gulden. Het zesde AEX-fonds Philips ging van 60,70 gulden vorige week naar 62,60 gulden gisteren.

Blijft de vraag wat de AEX volgende week doet als het optie-effect is uitgewerkt. De effectenbank Theodoor Gilissen komt op basis van haar eigen waarderingssysteem van de aandelekoersen op een fair value van 626 punten voor de AEX. Goudlokje komt in dit hoofdstuk van het beurssprookje nog alleen voor. De drie beren laten nog even op zich wachten.

    • Maarten Schinkel