'Zwarte doos' om leaserijder te controleren

DEN HAAG, 15 NOV. Het ministerie van Financiën werkt aan een plan om een zogenoemde zwarte doos te installeren in auto's van de zaak. Het apparaat moet bijhouden hoeveel kilometers er voor privé-gebruik worden gereden. Wie veel privé rijdt zou in de toekomst meer belasting moeten gaan betalen.

Nu wordt 20 of 24 procent van de cataloguswaarde van de lease-auto bij het belastbaar jaarinkomen opgeteld van mensen die een auto van de zaak hebben, 24 procent voor degenen die meer dan dertig kilometer van hun werkplek wonen. Of iemand veel of weinig privé rijdt, heeft momenteel geen invloed op de belastingheffing. Welke hoeveelheid kilometers privé of zakelijk worden afgelegd worden valt “niet te checken”, aldus een woordvoerder van het ministerie, omdat de belastingcontroleur alleen gebruik kan maken van handgeschreven administratie.

De zwarte doos moet hier verandering in brengen. De belastingdienst zal de gegevens uit de zwarte doos gaan vergelijken met de bedrijfsgegevens over het gebruik van het wagenpark. De techniek die voor de zwarte doos gebruikt zal worden, is vergelijkbaar met de tachograaf die in bussen en vrachtwagens de rijtijden bijhoudt.

De voorstellen van het ministerie van Financiën zijn bedoeld om het autogebruik te ontmoedigen. Het huidige kabinetsvoornemen om de benzine duurder te maken en dit te compenseren via de motorrijtuigenbelasting, heeft geen enkel effect op automobilisten met een wagen van de zaak omdat hun werkgever de benzine betaalt. Financiën wil nu ook voor deze automobilisten “een prikkel” inbouwen om vaker het openbaar vervoer te nemen.

De voorstellen zullen in de loop van volgend jaar naar de Tweede Kamer gaan. Wanneer precies is nog onduidelijk. Financiën wil eerst een uitspraak van de Hoge Raad afwachten, vermoedelijk in het voorjaar van 1997, waarin de Raad zal bepalen of het huidge systeem waarbij 20 danwel 24 procent bij het jaarinkomen wordt opgeteld, niet strijdig is met het principe van gelijke behandeling. Een soortgelijk bezwaar zou ook tegen het nieuwe systeem ingebracht kunnen worden.

Het Tweede-Kamerlid F.C. Giskes (D66) vraagt zich af of de privacy van burgers niet te veel geschaad zal worden.

Het kamerlid H. Hoogevorst (VVD) meent dat eerst goed moet worden gekeken naar de uitvoerbaarheid van de plannen. “Het lijkt mij een kostbare zaak om zo'n zwarte doos in alle auto's in te bouwen. We moeten ook de fraudemogelijkheden bekijken.”

PvdA-woordvoerder R. van der Ploeg wijst ook op de hoge kosten. “Wordt dit geen mokerhamer om een mug te doden?” Niettemin wil Van der Ploeg serieus over het voorstel nadenken. “Dit zou eindelijk de mogelijkheid creëren voor een gericht milieubeleid, waarbij je het aantal zakelijke en privé-kilometers precies kunt afrekenen.”