'Amerikanen gaan in Bosnië meedoen aan IFOR-2'

WASHINGTON, 15 NOV. Het Witte Huis bereidt de Amerikaanse bevolking erop voor dat zeker tot in 1998 Amerikaanse militairen in Bosnië gelegerd zullen zijn. Vandaag zal president Clinton daarover naar verwachting een besluit nemen.

Aanvankelijk zouden de 15.000 Amerikanen die deel uitmaken van de vredesmacht IFOR na een jaar terugkomen, dat wil zeggen op 20 december dit jaar. Maar in oktober zei de regering dat 7.500 manschappen nog tot half maart 1997 zullen blijven. Nu ziet het er naar uit dat de Amerikanen volgend jaar met zo'n 8.000 man zullen deelnemen aan een nieuwe vredesmacht, 'IFOR-2', die de IFOR-troepen moet vervangen die het afgelopen jaar hebben toegezien op de uitvoering van het akkoord van Dayton.

Clinton en zijn ministers hebben steeds bezworen dat de aanvankelijke termijn van één jaar serieus genomen moest worden. De suggestie dat die periode alleen gekozen was om het politiek gevoelige besluit over verlenging van de missie pas na de presidentsverkiezingen van 5 november te hoeven nemen, wezen ze stellig van de hand.

De Republikeinse voorzitter van de commissie voor nationale veiligheid van het Huis van Afgevaardigden, Floyd Spence, veroordeelde gisteren al bij voorbaat een besluit van Clinton om de Amerikaanse troepen, zoals hij het uitdrukte, te gebruiken als “semi-permanente menselijke buffer”. “Na een goed deel van het jaar de vraag ontweken te hebben, lijkt de regering-Clinton nu eindelijk op het punt te staan om te erkennen dat het haar nooit ernst was met de toezegging de Amerikaanse betrokkenheid in Bosnië tot een jaar te beperken.”

Het Huis van Afgevaardigden heeft zich van het begin af aan uitgesproken tegen de Bosnische missie. De Senaat stemde schoorvoetend in met de uitzending van de Amerikaanse militairen. Minister van Defensie William Perry voerde gisteren overleg met de Senaatscommissie voor de strijdkrachten. De Republikeinse senator John Warner zei te verwachten dat beide partijen het besluit van de president zullen steunen. Andere Republikeinen uitten echter hun ergernis en dreigden de financiering van de operatie te zullen blokkeren.

De secretaris-generaal van de NAVO, Javier Solana, sprak gisteren in Washington met vice-president Gore, waarna hij verklaarde dat de Amerikanen bereid zijn het komende jaar 8.000 militairen bij te dragen aan een nieuwe vredesmacht, die in totaal 20.000 tot 30.000 manschappen moet tellen. De woordvoerder van president Clinton haastte zich te ontkennen dat er al een besluit was genomen. Gisteravond zou de president de kwestie met zijn naaste adviseurs bespreken. Vandaag zal hij naar verwachting een besluit bekendmaken, voor hij voor een korte vakantie vertrekt naar Hawaii.

Volgens de woordvoerder van Clinton, Mike McCurry, liggen er vier scenario's op tafel. Het eerste is volledige terugtrekking uit Bosnië, “en dat was nooit een erg waarschijnlijke optie”. Het tweede is het voortzetten van de huidige missie - een optie die de VS al snel afwezen. De andere twee, de enige die serieus worden overwogen, voorzien in een nieuwe vredesmacht onder leiding van de NAVO: een strijdmacht die (met behulp van gevechtsvliegtuigen) kan voorkomen dat de gevechten opnieuw oplaaien zonder dat daarvoor veel grondtroepen nodig zijn, of een strijdmacht die de Bosniërs daarnaast kan garanderen dat ze vrij door hun land kunnen reizen, waarvoor wèl grondtroepen vereist zouden zijn.