Allochtonen hebben vaker succes op de arbeidsmarkt, becijferde het Planbureau. Twee voorbeelden: 'Bij elk diploma glunderde mijn moeder van trots'

Naam: Sibel Köklü

Leeftijd: 27

Land van herkomst: Turkije

Beroep: junior management consultant

Opleiding: doctoraal psychologie

“De Turkse gemeenschap ziet ons als modelgezin. Dat is een verdienste van mijn ouders. Zij hebben nauwelijks een opleiding kunnen volgen. Wij - mijn twee broers en ik - halen dat nu voor hen in. Bij elk diploma dat ik haalde, glunderde mijn moeder van trots.

Mijn vader woonde al tien jaar in Nederland voordat wij ook kwamen. Mijn moeder miste hem, maar liet dat ons nooit merken. Mijn vader wilde niet terugkomen naar Turkije. De politieke situatie liet dat niet toe. Op mijn elfde jaar zat ik opeens in Ermelo op school. Binnen zes maanden sprak ik Nederlands. Wij hadden van tevoren afgesproken ons zo veel mogelijk aan te passen. Niet te veel vasthouden aan onze eigen culturele waarden. Thuis wel, maar daarbuiten niet.

Op het Johan van Oldenbarnevelt gymnasium in Amersfoort was ik de eerste allochtoon. Ik viel erg op. Discriminatie bleef mij bespaard, omdat ik heel goed was in Nederlands. Op school noemde men mij een 'vrijgevochten type'. Dat is Nederlands voor een Turkse zonder hoofddoekje die goed kan leren. Alleen in scheikunde was ik niet goed. Mijn moeder vroeg de lerares op een ouderavond waaraan dat zou kunnen liggen. Het antwoord was: 'U praat thuis nog te veel Turks'. Die kromme redenering heb ik haar nooit vergeven.

Omdat ik ging studeren in Utrecht mocht ik op kamers wonen. Anders had ik het huis nooit mogen verlaten. Voor jongens is dat anders. Die kunnen doen en laten wat zij willen. Zij verliezen niet zo snel hun gezicht. Bij mij hangt alles daarvan af. Het feit dat ik nog niet getrouwd ben, wordt alleen geaccepteerd omdat ik studeerde en nu een baan heb. In mijn studententijd was ik lid van de Turkse Studenten Vereniging. We schreven adviezen voor de regering om het Nederlandse onderwijs toegankelijker te maken voor allochtonen. Jullie leesplank zegt mij bijvoorbeeld niets. Waarom mag Achmed niet tussen Zus en Jet? Ik ben heel fanatiek voor de volgende generatie.

Ik ben zes maanden naar Istanbul geweest om te kijken of ik daar ook kan leven. Die mogelijkheid wil ik openhouden als racisme hier de overhand krijgt. Eigenlijk mag ik hier toch niet wonen. Eigenlijk moet ik steeds sorry zeggen. Als me dat te veel wordt, keer ik alsnog terug naar Turkije.

Als allochtoon psycholoog kan ik gemakkelijk een baan krijgen. Er zijn genoeg Turken met problemen en maar weinig allochtone hulpverleners. Ik zou bedingen dat ik vijftig procent Nederlanders mag behandelen en vijftig procent allochtonen. Ik ben nu nog te jong om dat werk te doen. Daarom heb ik gesolliciteerd bij KPMG. Ik ben daar junior management consultant op basis van een ISIS-project voor allochtonen. Eerst wilde ik dat niet. Ik ben nog nooit gediscrimineerd, dus waarom nu opeens in positieve zin? Mijn moeder vond dat een arrogante gedachte. Maar ze zal stralen als ik een vaste aanstelling krijg.''